വിഷയം: സ്റ്റോക്ക് കൗണ്ടിംഗ്
എന്റെ ഒരു സുഹൃത്ത് എയർപോർട്ടിൽ സ്റ്റോക്ക് കൗണ്ടിംഗ് ജോലിയാണ് ചെയ്യുന്നത്. തുടക്കത്തിൽ ഹലാലായ ഉൽപ്പന്നങ്ങളുടെ സ്റ്റോക്ക് കൗണ്ടിംഗ് മാത്രമായിരുന്നു ചെയ്തിരുന്നത്. എന്നാൽ ഇപ്പോൾ ജോലിയുടെ ഭാഗമായി മദ്യത്തിന്റെ (Alcohol) സ്റ്റോക്ക് കൗണ്ടിംഗ് നടത്തുകയും അതിന്റെ അളവ് രേഖപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്യേണ്ട സാഹചര്യം വന്നിരിക്കുന്നു. ഈ സാഹചര്യത്തിൽ മദ്യത്തിന്റെ സ്റ്റോക്ക് എണ്ണുന്നതും രേഖപ്പെടുത്തുന്നതും ഇസ്ലാമികമായി അനുവദനീയമാണോ? ഈ ജോലി ചെയ്യുന്നത് ഹറാമിൽ ഉൾപ്പെടുമോ? അതുപോലെ, ഈ ജോലിയിലൂടെ ലഭിക്കുന്ന ശമ്പളത്തിന്റെ വിധി എന്താണ്? ജോലിയുടെ ഭൂരിഭാഗവും ഹലാലായ ഉൽപ്പന്നങ്ങളുടെ സ്റ്റോക്ക് കൗണ്ടിംഗ് ആണെങ്കിലും ഇടയ്ക്ക് മദ്യത്തിന്റെ സ്റ്റോക്ക് കൗണ്ടിംഗ് കൂടി ചെയ്യേണ്ടിവരുന്ന സാഹചര്യത്തിൽ ഇസ്ലാമിക വിധി എന്താണ്?
ചോദ്യകർത്താവ്
Ubaid Nkv
Nov 16, 2026
CODE :Dai16597
بسم الله الرحمن الرحيم والحمد لله رب العالمين والصلاة والسلام على النبي الكريم وعلى آله وصحبه أجمعين أما بعد
മദ്യത്തിന്റെ ഉപയോഗവും വിൽപനയും മാത്രമല്ല, അതിന്റെ വിൽപനയ്ക്കും വിതരണത്തിനും സഹായകമാകുന്ന പ്രവർത്തനങ്ങളും ഇസ്ലാം വിലക്കിയിട്ടുണ്ട്.
വിശുദ്ധ ഖുർആനിൽ അല്ലാഹു പറയുന്നു:
وَتَعَاوَنُوا عَلَى الْبِرِّ وَالتَّقْوَىٰ وَلَا تَعَاوَنُوا عَلَى الْإِثْمِ وَالْعُدْوَانِ
നന്മയിലും ധർമനിഷ്ഠയിലും നിങ്ങൾ പരസ്പരം സഹായിക്കുക. പാപത്തിലും അതിക്രമത്തിലും പരസ്പരം സഹായിക്കരുത്. (അൽമാഇദ:2)
മദ്യവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട പത്ത് വിഭാഗങ്ങളെ നബി(സ്വ) ശപിച്ചതായി അനസ് ബിൻ മാലിക്(റ) നിവേദനം ചെയ്യുന്ന ഹദീസിൽ കാണാം. മദ്യം ഉൽപാദിപ്പിക്കുന്നവരും കുടിക്കുന്നവരും വിൽക്കുന്നവരും വാങ്ങുന്നവരും കൊണ്ടുപോകുന്നവരും അതിന്റെ വില സ്വീകരിക്കുന്നവരും അവരിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. (സുനനുത്തിർമിദി:1295).
സ്റ്റോക്ക് കൗണ്ടിംഗ് അടിസ്ഥാനപരമായി അനുവദനീയമായ ജോലിയാണ്. എന്നാൽ മദ്യത്തിന്റെ സംഭരണം, വിൽപന, വിതരണം എന്നിവ സുഗമമാക്കുന്നതിനായി അതിന്റെ സ്റ്റോക്ക് പരിശോധിക്കുകയും രേഖപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്യുന്നത് നിഷിദ്ധമായ പ്രവർത്തനത്തിന് സഹായം നൽകുന്നതിൽ ഉൾപ്പെടും. അതിനാൽ അത്തരം ജോലി ഒഴിവാക്കേണ്ടതാണ്.
അതേസമയം, ഒരു സ്ഥാപനത്തിൽ മദ്യവിൽപന നടക്കുന്നുണ്ടെന്ന കാരണത്താൽ മാത്രം അവിടെയുള്ള എല്ലാ ജോലികളും നിഷിദ്ധമാകുന്നില്ല. അനുവദനീയമായ ഉൽപന്നങ്ങളുടെ സ്റ്റോക്ക് കൗണ്ടിംഗ് ചെയ്യുന്നതിൽ പ്രശ്നമില്ല. എന്നാൽ ജോലിയുടെ ഭൂരിഭാഗവും ഹലാലായ ഉൽപന്നങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെട്ടതാണെന്നത് ഇടയ്ക്കു ചെയ്യുന്ന നിഷിദ്ധമായ ജോലിയെ അനുവദനീയമാക്കുന്നില്ല.
ഈ സാഹചര്യത്തിൽ എന്തുചെയ്യണം?
താങ്കളുടെ സുഹൃത്ത് ആദ്യം തൊഴിലുടമയോടോ ബന്ധപ്പെട്ട മേലധികാരിയോടോ മദ്യത്തിന്റെ സ്റ്റോക്ക് കൗണ്ടിംഗിൽനിന്ന് തന്നെ ഒഴിവാക്കണമെന്ന് ആവശ്യപ്പെടണം. മതപരമായ കാരണങ്ങളാൽ അത്തരം ജോലി ചെയ്യാൻ പ്രയാസമുണ്ടെന്നും മറ്റു ഉൽപന്നങ്ങളുടെ സ്റ്റോക്ക് കൗണ്ടിംഗ് ചെയ്യാൻ തയ്യാറാണെന്നും അറിയിക്കാം. സ്ഥാപനത്തിനുള്ളിൽ തന്നെ മദ്യവുമായി ബന്ധമില്ലാത്ത മറ്റൊരു വിഭാഗത്തിലേക്ക് മാറാനുള്ള സാധ്യതയും അന്വേഷിക്കാവുന്നതാണ്.
ഇത് സാധ്യമല്ലെങ്കിൽ പൂർണമായും ഹലാലായ മറ്റൊരു ജോലി കണ്ടെത്താൻ ശ്രമിക്കണം. എന്നാൽ ജോലി ഉപേക്ഷിച്ചാൽ തന്റെയും കുടുംബത്തിന്റെയും അടിസ്ഥാനജീവിതാവശ്യങ്ങൾ നിറവേറ്റാൻ മാർഗമില്ലാത്ത സാഹചര്യമാണെങ്കിൽ, മറ്റൊരു ജോലി ലഭിക്കുന്നതുവരെ നിലവിലുള്ള ജോലിയിൽ തുടരുന്നതിനുള്ള ഇളവ് ആവശ്യകതയുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ പരിഗണിക്കാവുന്നതാണ്. അതിനിടയിലും മദ്യവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ജോലികൾ പരമാവധി ഒഴിവാക്കുകയും അനുയോജ്യമായ മറ്റൊരു തൊഴിൽ കണ്ടെത്താൻ ശ്രമിക്കുകയും വേണം.
ഇത്തരം ഇളവ് യഥാർത്ഥ ആവശ്യകതയുടെ പരിധിയിലാണ് ബാധകമാകുക. അതിനാൽ സുഹൃത്തിന്റെ സാമ്പത്തിക സാഹചര്യവും ജോലിയുടെ വിശദാംശങ്ങളും പരിശോധിച്ച് വേണം അക്കാര്യത്തിൽ ഒരു തീരുമാനത്തിലെത്താൻ.
ശമ്പളത്തിന്റെ വിധി
ഹലാലായ ഉൽപന്നങ്ങളുടെ സ്റ്റോക്ക് കൗണ്ടിംഗിന് ലഭിക്കുന്ന പ്രതിഫലം അനുവദനീയമാണ്. മദ്യം ഉൾപ്പെടെയുള്ള ഉൽപന്നങ്ങൾ വിൽക്കുന്ന സ്ഥാപനത്തിലാണ് ജോലി ചെയ്യുന്നതെന്ന കാരണത്താൽ മാത്രം മുഴുവൻ ശമ്പളവും ഹറാമാകുന്നില്ല.
എന്നാൽ മദ്യത്തിന്റെ വിൽപനയ്ക്കും വിതരണത്തിനും സഹായകമായ ജോലിക്ക് ലഭിക്കുന്ന പ്രതിഫലം അനുവദനീയമല്ല. ശമ്പളത്തിന്റെ ഒരു ഭാഗം അത്തരം ജോലിക്ക് പ്രത്യേകം നിശ്ചയിച്ചിട്ടുണ്ടെങ്കിൽ അത് സ്വീകരിക്കാൻ പാടില്ല.
അതേസമയം, ഒരേ മാസശമ്പളത്തിന് കീഴിൽ അനുവദനീയവും നിഷിദ്ധവുമായ ജോലികൾ നിർവഹിക്കുന്നുണ്ടെങ്കിൽ ശമ്പളത്തിന്റെ വിധി തൊഴിൽക്കരാറിന്റെയും ജോലികളുടെ സ്വഭാവത്തിന്റെയും അടിസ്ഥാനത്തിൽ നിർണയിക്കേണ്ടതാണ്. ജോലിയുടെ എത്ര ശതമാനം നിഷിദ്ധമായകാര്യങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെടുന്നോ അതിനനുസരിച്ച് ശമ്പളത്തിന്റെ അത്രയും ഭാഗം ശുദ്ധീകരിക്കണം.
അല്ലാഹു പറയുന്നു:
وَمَنْ يَتَّقِ اللَّهَ يَجْعَلْ لَهُ مَخْرَجًا وَيَرْزُقْهُ مِنْ حَيْثُ لَا يَحْتَسِبُ
അല്ലാഹുവിനെ സൂക്ഷിച്ച് ജീവിക്കുന്നവർക്ക് അവൻ ഒരു പോംവഴി ഒരുക്കിക്കൊടുക്കുകയും അവർ പ്രതീക്ഷിക്കാത്ത മാർഗത്തിലൂടെ ഉപജീവനം നൽകുകയും ചെയ്യും. (അത്തലാഖ്: 2–3)
ഹലാലായ ഉപജീവനമാർഗം കണ്ടെത്താൻ അല്ലാഹു അദ്ദേഹത്തിന് തൗഫീഖ് നൽകുമാറാകട്ടെ.
والله أعلم بالصواب


