വാട്ടർ അപ്പാർത്തെയ്ഡ്: ഫലസ്തീനില് ശുദ്ധജലം പോലും ആയുധമാണ്
2026 നവംബർ 19-ന് ലോകം ലോക ടോയ്ലറ്റ് ദിനം ആചരിക്കുകയാണ്. സുരക്ഷിതമായ ശുചിത്വസൗകര്യങ്ങളും ലിംഗസമത്വവും ഉറപ്പുവരുത്തുക എന്ന ലക്ഷ്യത്തോടെ ഐക്യരാഷ്ട്രസഭ ഈ വർഷത്തെ പ്രചാരണത്തിന് Safe Toilets, Equal Futures എന്ന പ്രമേയമാണ് സ്വീകരിച്ചിരിക്കുന്നത്. ശുദ്ധജലവും ശുചിത്വവും മനുഷ്യന്റെ അടിസ്ഥാന അവകാശങ്ങളാണെന്ന ബോധ്യത്തെ ശക്തിപ്പെടുത്തുകയാണ് ഈ ദിനത്തിന്റെ ലക്ഷ്യം. എന്നാൽ ഈ ദിനം കടന്നുവരുമ്പോൾ ഫലസ്തീനിലെ സാഹചര്യം മറ്റൊരു ഗൗരവമേറിയ ചോദ്യമാണ് ഉയർത്തുന്നത്. ഒരു ജനതയ്ക്ക് കുടിക്കാനും കൃഷി ചെയ്യാനും ശുചിത്വം പാലിക്കാനും ആവശ്യമായ വെള്ളം പോലും ഉറപ്പില്ലാത്ത സാഹചര്യത്തിൽ മനുഷ്യാവകാശങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള ആഗോള പ്രഖ്യാപനങ്ങൾക്ക് എന്ത് അർത്ഥമാണുള്ളത്? ഗസ്സയിലെ അഭയാർഥി ക്യാമ്പുകളിൽ മഴവെള്ളവും മലിനജലവും ഒരുമിച്ചൊഴുകുകയും വെസ്റ്റ് ബാങ്കിലെ ഗ്രാമങ്ങളിൽ പ്രകൃതിദത്ത നീരുറവകളിലേക്കുള്ള പ്രവേശനം നിയന്ത്രിക്കപ്പെടുകയും ചെയ്യുന്ന സാഹചര്യത്തിൽ ജലം ഒരു പ്രകൃതിവിഭവം എന്നതിലുപരി രാഷ്ട്രീയ അധികാരത്തിന്റെ ഉപാധിയും ആയുധവുമായി മാറുന്ന കാഴ്ചയാണ് അവിടെ.
2026 നവംബർ 13-ന് ഐക്യരാഷ്ട്രസഭയുടെ മാനുഷികകാര്യ ഏകോപന ഓഫീസ് (OCHA) പ്രസിദ്ധീകരിച്ച ഫലസ്തീൻ മാനുഷിക സാഹചര്യ റിപ്പോർട്ട് ഈ പ്രതിസന്ധിയുടെ പുതിയൊരു ചിത്രം അവതരിപ്പിക്കുന്നുണ്ട്. ഗസ്സയിലെ ഏകദേശം 46,000 കുടുംബങ്ങളെ മഴക്കെടുതി ബാധിച്ചതായും 40,000-ത്തിലധികം കുടുംബങ്ങളുടെ താൽക്കാലിക താമസസൗകര്യങ്ങൾക്ക് കേടുപാടുകൾ നേരിട്ടതായും റിപ്പോർട്ട് വ്യക്തമാക്കുന്നുണ്ട്. മാത്രമല്ല, ഒക്ടോബറിൽ നടത്തിയ ജല-ശുചിത്വ നിരീക്ഷണ സർവേ പ്രകാരം പരിശോധിച്ച കുടുംബങ്ങളിൽ 85 ശതമാനവും ഗുരുതരമായ ജല അരക്ഷിതാവസ്ഥ നേരിടുന്നു. ഇവരിൽ 66 ശതമാനം പേർക്കും ഒരാൾക്ക് പ്രതിദിനം കുടിവെള്ളത്തിനായി ലഭിക്കുന്നത് ആറു ലിറ്ററിൽ താഴെയാണ്. ഷെയ്ഖ് റദ്വാൻ തടാകത്തിലെ ജലനിരപ്പ് ഏകദേശം 1.5 മീറ്റർ ഉയർന്നതായും മഴവെള്ളം മലിനജലവുമായി കലർന്ന് പൊതുജനാരോഗ്യത്തിന് ഭീഷണിയാകുന്നതായും റിപ്പോർട്ട് ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നുണ്ട്. മഴക്കെടുതി ഇവിടെ ഒരു സ്വാഭാവിക കാലാവസ്ഥാ പ്രതിഭാസത്തിനപ്പുറത്ത്, തകർന്ന ജലവിതരണ സംവിധാനങ്ങളും അപര്യാപ്തമായ അഴുക്കുചാൽ സംവിധാനങ്ങളും പുനർനിർമാണത്തിനുള്ള നിയന്ത്രണങ്ങളും ചേർന്നുള്ള ഒന്നാണ്.

ഫലസ്തീനിലെ ജലപ്രതിസന്ധി മനസ്സിലാക്കാൻ അതിന്റെ ചരിത്രപരമായ പശ്ചാത്തലത്തിലേക്ക് കൂടി പോകേണ്ടതുണ്ട്. 1967-ലെ അധിനിവേശത്തിനുശേഷം വെസ്റ്റ് ബാങ്കിലെയും മറ്റ് അധിനിവേശ പ്രദേശങ്ങളിലെയും ജലവിഭവങ്ങളുടെ ഉപയോഗവും വികസനവും ഇസ്രായേലി സൈനിക ഭരണത്തിന്റെ നിയന്ത്രണത്തിലായി. ഭൂഗർഭജല സ്രോതസ്സുകൾ, മലനിരകളിലെ ജലസംഭരണികൾ, ജോർദാൻ നദി, പ്രകൃതിദത്ത നീരുറവകൾ എന്നിവയുടെ നിയന്ത്രണം കാലക്രമേണ ഭൂമിശാസ്ത്രപരമായ അധികാരത്തിന്റെ പ്രധാന ഘടകമായി മാറി. 1995-ലെ ഓസ്ലോ കരാറിലെ ജലവിതരണ ക്രമീകരണങ്ങൾ ഫലസ്തീനികൾക്ക് തുല്യമായ വിഭവാവകാശം ഉറപ്പാക്കുന്നതിൽ പരാജയപ്പെട്ടതായി ലോകബാങ്കിന്റെ 2009-ലെ Assessment of Restrictions on Palestinian Water Sector Development എന്ന റിപ്പോർട്ട് വിലയിരുത്തിയിരുന്നു. ഭരണപരമായ അനുമതികൾ, അടിസ്ഥാനസൗകര്യ വികസനത്തിനുള്ള നിയന്ത്രണങ്ങൾ, ജലസ്രോതസ്സുകളിലേക്കുള്ള പ്രവേശനത്തിലെ തടസ്സങ്ങൾ എന്നിവ ഫലസ്തീൻ ജലമേഖലയുടെ വികസനത്തെ പ്രതികൂലമായി ബാധിച്ചതായും റിപ്പോർട്ട് വിശദീകരിക്കുന്നു.
2021-ൽ ഐക്യരാഷ്ട്രസഭയുടെ മനുഷ്യാവകാശ ഹൈക്കമ്മീഷണർ സമർപ്പിച്ച റിപ്പോർട്ടും ഈ അസമത്വത്തിന്റെ വ്യാപ്തി രേഖപ്പെടുത്തുന്നുണ്ട്. 2014-ലെ കണക്കുകൾ ഉദ്ധരിച്ചുകൊണ്ട് വെസ്റ്റ് ബാങ്കിലെ മൗണ്ടൻ അക്വിഫർ ജലത്തിന്റെ ഏകദേശം 87 ശതമാനം ഇസ്രായേൽ ഉപയോഗിച്ചപ്പോൾ ഫലസ്തീനികൾക്ക് ലഭിച്ചത് 13 ശതമാനം മാത്രമായിരുന്നുവെന്ന് റിപ്പോർട്ട് ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നു. ജനസംഖ്യാവർധനയും വിഭവവിതരണത്തിലെ അസമത്വവും അടിസ്ഥാനസൗകര്യങ്ങളുടെ അപര്യാപ്തതയും ഈ പ്രശ്നത്തെ കൂടുതൽ സങ്കീർണമാക്കുന്ന വിധത്തിലാണ്.
ഇതിന്റെ ഏറ്റവും പുതിയ ഉദാഹരണങ്ങളിലൊന്ന് വെസ്റ്റ് ബാങ്കിലെ പ്രകൃതിദത്ത നീരുറവകളെ ചുറ്റിപ്പറ്റിയുള്ള തർക്കങ്ങളാണ്. 2026 സെപ്റ്റംബർ 26-ന് അസോസിയേറ്റഡ് പ്രസ് പ്രസിദ്ധീകരിച്ച റിപ്പോർട്ട്, ഫസായിൽ ഗ്രാമത്തിന് സമീപമുള്ള ഒരു നീരുറവയിലെ വെള്ളം സമീപത്തെ പുരാതന ജലസംഭരണിയിലേക്ക് തിരിച്ചുവിട്ട സംഭവത്തെക്കുറിച്ച് വിശദീകരിക്കുന്നുണ്ട്. ഫലസ്തീൻ ഗ്രാമീണരുടെ കൃഷിക്കും ദൈനംദിന ആവശ്യങ്ങൾക്കും ഉപയോഗിച്ചിരുന്ന നീരുറവയിലെ ജലം മറ്റൊരു വിനോദസഞ്ചാര കേന്ദ്രത്തിലേക്ക് തിരിച്ചുവിട്ടതായാണ് റിപ്പോർട്ട്. സംഭവത്തെക്കുറിച്ച് ഇസ്രായേൽ സിവിൽ അഡ്മിനിസ്ട്രേഷൻ അന്വേഷണം നടത്തുമെന്ന് അറിയിച്ചതായും വാർത്ത വ്യക്തമാക്കുന്നു. ഇവിടെ സംഭവിക്കുന്നത് ഒരു ജലസ്രോതസ്സിന്റെ ഉപയോഗത്തിലെ മാറ്റം മാത്രമല്ല; ഒരു പ്രദേശത്തിന്റെ ചരിത്രവും ഭൂമിശാസ്ത്രവും അതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ജനങ്ങളുടെ ജീവിതാവകാശവും മാറ്റിയെഴുതപ്പെടുന്ന പ്രക്രിയ കൂടിയാണ്. നീരുറവകൾ ഗ്രാമീണ സമ്പദ്വ്യവസ്ഥയുടെയും കൃഷിയുടെയും സാമൂഹിക ഓർമയുടെയും ഭാഗമായിരിക്കെ അവയുടെ നിയന്ത്രണം നഷ്ടപ്പെടുന്നത് ഒരു സമൂഹത്തിന്റെ ഭൂമിയുമായുള്ള ബന്ധത്തെത്തന്നെ ബാധിക്കുന്നതാണ്.
ഈ സാഹചര്യത്തിലാണ് 'വാട്ടർ അപ്പാർത്തെയ്ഡ്' എന്ന ആശയം പ്രസക്തമാകുന്നത്. ജലത്തിന്റെ ലഭ്യതയും ഉപയോഗവും വിതരണവും ഒരു ജനവിഭാഗത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയവും ഭൂമിശാസ്ത്രപരവുമായ സ്ഥാനത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ അസമമായി ക്രമീകരിക്കപ്പെടുന്ന അവസ്ഥയെ വിശകലനം ചെയ്യാനാണ് ഈ പദം ഉപയോഗിക്കുന്നത്. അതായത്, ഒരേ പ്രദേശത്ത് താമസിക്കുന്ന വ്യത്യസ്ത ജനവിഭാഗങ്ങൾക്ക് ജലസ്രോതസ്സുകളിലേക്കും വിതരണസംവിധാനങ്ങളിലേക്കും വ്യത്യസ്തമായ പ്രവേശനസാധ്യതകളും വിതരണരീതിയും നിലനിൽക്കുന്ന അവസ്ഥ. 2026 ജനുവരിയിൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ച അധിനിവേശ വെസ്റ്റ് ബാങ്കിലെ വിവേചനപരമായ ഭരണനടപടികളെക്കുറിച്ചുള്ള ഐക്യരാഷ്ട്രസഭയുടെ മനുഷ്യാവകാശ റിപ്പോർട്ടും ഇസ്രായേലി കുടിയേറ്റക്കാർക്കും ഫലസ്തീനികൾക്കും വ്യത്യസ്ത നിയമ-ഭരണ സംവിധാനങ്ങൾ ബാധകമാകുന്നതിലൂടെ ഭൂമി, വെള്ളം തുടങ്ങിയ വിഭവങ്ങളിലേക്കുള്ള പ്രവേശനത്തിൽ അസമത്വം സൃഷ്ടിക്കപ്പെടുന്നതായി നിരീക്ഷിക്കുന്നുണ്ട്. അതേസമയം, 'വാട്ടർ അപ്പാർത്തെയ്ഡ്' എന്നത് ഇവിടെ ഉപയോഗിക്കുന്നത് ജലവിഭവങ്ങളിലെ ഘടനാപരമായ അസമത്വത്തെ വിശകലനം ചെയ്യാനുള്ള ആശയപരമായ പ്രയോഗമായാണ്. അതിന്റെ നിയമപരമായ വർഗീകരണം പ്രത്യേക തെളിവുകളും നിയമപരമായ വിലയിരുത്തലുകളും ആവശ്യപ്പെടുന്ന വിഷയമാണ്.

ഗസ്സയിലെ ജലപ്രതിസന്ധിക്ക് മറ്റൊരു സവിശേഷത കൂടിയുണ്ട്. അവിടെയുള്ള ജലവിതരണ ശൃംഖലകളുടെ തകർച്ചയും വൈദ്യുതിയുടെ അഭാവവും പമ്പിങ് സംവിധാനങ്ങളുടെ പ്രവർത്തനമുടക്കവും അഴുക്കുചാൽ സംവിധാനങ്ങളുടെ തകരാറും പരസ്പരം ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നുവെന്നതാണ് അത്. ജലം ലഭ്യമാകുന്നുണ്ടെങ്കിലും അത് ശുദ്ധീകരിക്കാനും സംഭരിക്കാനും വീടുകളിലെത്തിക്കാനും ആവശ്യമായ അടിസ്ഥാനസൗകര്യങ്ങൾ പ്രവർത്തനരഹിതമായാൽ ജനങ്ങളുടെ ദൈനംദിന ജീവിതം പ്രതിസന്ധിയിലാകും. OCHA-യുടെ നവംബർ 5-ലെ റിപ്പോർട്ട് എൻജിൻ ഓയിൽ, ജനറേറ്റർ സ്പെയർ പാർട്സ്, അറ്റകുറ്റപ്പണികൾക്കാവശ്യമായ വസ്തുക്കൾ എന്നിവയുടെ ക്ഷാമം ഗസ്സയിലെ ജല-ശുചിത്വ സംവിധാനങ്ങളുടെ പ്രവർത്തനത്തെ ഭീതിദമാംവിധം ബാധിച്ചതായി രേഖപ്പെടുത്തുന്നു. മഴക്കാലത്ത് വെള്ളപ്പൊക്കവും മലിനജലവും നിയന്ത്രിക്കേണ്ട പമ്പിങ് സംവിധാനങ്ങൾ പോലും ആവശ്യമായ ശേഷിയിൽ പ്രവർത്തിക്കാത്ത സാഹചര്യം ഇതിന്റെ ഗൗരവം വ്യക്തമാക്കുന്നുണ്ട്.
ഈ സാഹചര്യത്തിലാണ്, ലോകം മറ്റൊരു ശുചിത്വദിനം ആചരിക്കുന്നത്. തങ്ങളുടെ ഉടമസ്ഥതയിലുള്ള ശുദ്ധജലം ഉപയോഗിക്കാനുള്ള അനുവാദം പോലും നിഷേധിക്കപ്പെടുന്ന ഒരു ജനതയുടെ അവകാശങ്ങള് വകവെച്ച് കൊടുക്കാനാവാതെയാണ്, ലോകം ഈ ദിനം ആചരിക്കുന്നത് എന്നത് പറയാതെ വയ്യ.
References:-
- OCHA (13 November 2026) Humanitarian Situation Report.
- Associated Press (26 September 2026), Far-right settlers divert West Bank spring water as Israel backs heritage site takeovers.
- UN Human Rights Council (2021), The allocation of water resources in the Occupied Palestinian Territory, including East Jerusalem, A/HRC/48/43.
- World Bank (2009), Assessment of Restrictions on Palestinian Water Sector Development.
- UN General Assembly (2010), The Human Right to Water and Sanitation, Resolution A/RES/64/292.



Leave A Comment