അപേക്ഷകളിൽ നിന്ന് ആരാധനയിലേക്ക്: തൗറാത്തിലെയും ഖുർആനിലെയും പ്രാർത്ഥനാ സങ്കൽപ്പങ്ങൾ
മനുഷ്യനും സ്രഷ്ടാവും തമ്മിലുള്ള പവിത്രമായ സംവാദത്തിന്റെ അത്യുദാത്തമായ ആവിഷ്കാരമാണ് പ്രാർത്ഥന. കേവലം അഭ്യർത്ഥനകൾക്കപ്പുറം, പ്രാർത്ഥന എന്നത് വിശ്വാസിയുടെ ആത്മാവ് ദൈവിക സാമീപ്യത്തിലേക്ക് നടത്തുന്ന സക്രിയമായ തിരിയലാണ്. ഭാഷാപരമായി 'സ്വലാത്ത്' (Salah) എന്ന പദം ദൈവത്തിലേക്കുള്ള ഈ അഭിമുഖീകരണത്തെയും അഭേദ്യമായ ബന്ധത്തെയും സൂചിപ്പിക്കുന്നു. സെമിറ്റിക് ദൈവശാസ്ത്രത്തിൽ, പ്രാർത്ഥന എന്നത് ഏകദൈവ വിശ്വാസം (തൗഹീദ്), ദൈവസ്മരണ (ദിക്ർ), പരമമായ കീഴ്‌പ്പെടൽ (ഇബാദത്ത്) എന്നിവയുടെ സമന്വയമാണ്. പ്രാർത്ഥന കേവലം വാക്കുകളുടെ വിന്യാസമല്ല, മറിച്ച് വിശ്വാസിയുടെ അസ്തിത്വപരമായ സമർപ്പണമാണെന്ന് തൗറാത്തിലെയും ഖുർആനിലെയും പാഠങ്ങൾ വെളിപ്പെടുത്തുന്നു.
തൗറാത്തിലെ പ്രാർത്ഥനാ സന്ദർഭങ്ങൾ മിക്കപ്പോഴും ചരിത്രപരമായ വിവരണങ്ങളോടും ഉടമ്പടികളോടും ചേർന്നുനിൽക്കുന്നവയാണ്. ഇവ കേവലം വ്യക്തിപരമായ ആവശ്യങ്ങൾക്കപ്പുറം പ്രവാചകത്വത്തിന്റെ ഒരു സുപ്രധാന മധ്യസ്ഥ ധർമ്മമായി വർത്തിക്കുന്നു. ഉദാഹരണത്തിന്, അബീമലേഖിന് വേണ്ടി ഇബ്റാഹീം പ്രവാചകൻ നടത്തിയ പ്രാർത്ഥനയിലൂടെയാണ് അദ്ദേഹത്തിനും കുടുംബത്തിനും രോഗശമനം ലഭിക്കുന്നത്. അതുപോലെ, ഇബ്റാഹീമിന്റെ വേലക്കാരൻ തന്റെ യജമാനപുത്രന് വേണ്ടി വധുവിനെ അന്വേഷിച്ചു പോകുമ്പോൾ ഹൃദയത്തിൽ മാത്രം നിശബ്ദമായി നടത്തുന്ന പ്രാർത്ഥന വ്യക്തിഗതമായ അപേക്ഷയുടെയും നന്ദിപ്രകടനത്തിന്റെയും മിശ്രണമാണ്. കാര്യങ്ങൾ സഫലമാകുമ്പോൾ അദ്ദേഹം നടത്തുന്ന കുനിയലും സ്തുതിയും പ്രാർത്ഥനയുടെ ആന്തരിക തലത്തെ ദ്യോതിപ്പിക്കുന്നു. ഇസ്രായേൽ സന്തതികളുടെ പാപമോചനത്തിനായും ദൈവകോപത്തിൽ നിന്നുള്ള രക്ഷയ്ക്കായും മൂസാ പ്രവാചകന്‍ നടത്തിയ വികാരനിർഭരമായ അപേക്ഷകൾ തൗറാത്തിലെ നിർണ്ണായക അധ്യായങ്ങളാണ്. കാളക്കുട്ടിയെ ആരാധിച്ച സംഭവത്തിന് ശേഷം ജനങ്ങളെ നശിപ്പിക്കരുതെന്ന് മൂസാ(അ) ദൈവത്തോട് വിനീതമായി യാചിക്കുന്നുണ്ട്. തൻ്റെ സഹോദരി മിര്യാമിന് വേണ്ടി "ദൈവമേ, അവളെ സുഖപ്പെടുത്തണമേ" എന്ന ചുരുങ്ങിയ വാക്കുകളിലുള്ള അദ്ദേഹത്തിന്റെ അപേക്ഷയും ശ്രദ്ധേയമാണ്. ഈ പ്രാർത്ഥനകൾ വ്യക്തിപരമായ യാചനകളിൽ നിന്ന് ഒരു ജനതയുടെ രക്ഷാമാർഗ്ഗമായി പ്രാർത്ഥന പരിണമിക്കുന്നതിന്റെ നേർചിത്രമാണ് നൽകുന്നത്.
മറുവശത്ത്, ഖുർആനിക വ്യവഹാരങ്ങളിൽ പ്രാർത്ഥന എന്നത് വ്യക്തിപരമായ ഒരു കർമ്മം എന്ന നിലയിൽ നിന്ന് മാറി സാമൂഹികവും നിയമപരവുമായ ഒരു വ്യവസ്ഥാപിത സ്ഥാപനം കൂടിയായി മാറുന്നു. ഇസ്രായേൽ സന്തതികളുമായി ദൈവം നടത്തിയ കരാറിൽ (മീഥാഖ്) നിസ്കാരം നിലനിർത്തുക, സകാത്ത് നൽകുക എന്നിവ മൗലികമായ നിബന്ധനകളായിരുന്നു. ഖുർആനിൽ മൂസാ നബിയോടുള്ള ആദ്യ കൽപ്പനകളിൽ തന്നെ "എന്റെ സ്മരണയ്ക്കായി നിസ്കാരം നിലനിർത്തുക" എന്ന നിർദ്ദേശം കാണാം. സകരിയ്യ നബി പ്രാർത്ഥനാ മണ്ഡപത്തിൽ (മിഹ്റാബ്) രഹസ്യമായി പ്രാർത്ഥിച്ചുകൊണ്ട് നിൽക്കുമ്പോൾ മാലാഖമാർ നൽകുന്ന മംഗളവാർത്ത പ്രാർത്ഥനയുടെ സ്വീകാര്യതയെ അടയാളപ്പെടുത്തുന്നു. പ്രാർത്ഥന ഉപേക്ഷിക്കുന്നതിന്റെ ഭവിഷ്യത്തുകളെക്കുറിച്ച് ഖുർആൻ ഗൗരവകരമായ മുന്നറിയിപ്പും നൽകുന്നുണ്ട്. മുൻകാല പ്രവാചകന്മാർക്ക് ശേഷം വന്നവർ നിസ്കാരം പാഴാക്കുകയും ഇച്ഛകളെ പിന്തുടരുകയും ചെയ്തതിനെ ഖുർആൻ അപലപിക്കുന്നു. ചരിത്രപരമായ ഒരു വിവരണമെന്നതിലുപരി, ഖുർആനിലെ പ്രാർത്ഥനാ സങ്കല്പം ഒരു ആരാധനാ ക്രമമാണ്; ഇത് പ്രാർത്ഥനയെ ഇസ്ലാമിക ശരീഅത്തിലെ വ്യവസ്ഥാപിതമായ ആരാധനാ രൂപമായി പുനർനിർമ്മിക്കുന്നു.
ആരാധനയിലെ ശാരീരിക ചലനങ്ങൾ വിശ്വാസിയുടെ ആത്മീയ പദവിയുടെ പ്രതീകങ്ങളാണ്. തൗറാത്തിലും ഖുർആനിലും പ്രാർത്ഥന എന്നത് കേവലം വാചികമായ അപേക്ഷകൾ മാത്രമായിരുന്നില്ല, മറിച്ച് ദൈവത്തോടുള്ള എളിമയും ഭക്തിയും കീഴടങ്ങലും പ്രകടിപ്പിക്കുന്ന വിവിധ ശാരീരിക ഭാവങ്ങൾ ഉൾക്കൊള്ളുന്നതായിരുന്നു. ഇതിൽ ഖിയാം അഥവാ നിൽപ്പ് പ്രധാനമാണ്. സകരിയ്യ നബി മിഹ്റാബിൽ നിന്നുകൊണ്ട് നിസ്കരിക്കുന്നത് ഖുർആൻ എടുത്തുപറയുന്നു. അതുപോലെ ദൈവത്തോടുള്ള നിരന്തരമായ ഭക്തിയും കീഴ്പ്പെടലുമായ 'ഖുനൂത്ത്' ചെയ്യാൻ മർയമിനോട് കൽപ്പിക്കുന്നുണ്ട്. കുനിയൽ അഥവാ റുകൂഅ് മറ്റൊരു പ്രധാന ഭാവമാണ്. ഇബ്റാഹീമിന്റെ വേലക്കാരൻ തന്റെ യജമാനന്റെ ദൈവത്തിന് നന്ദി പറഞ്ഞ് കുനിഞ്ഞു വന്ദിക്കുന്നത് തൗറാത്തിൽ കാണാം. ഖുർആനിലാകട്ടെ "റുകൂഅ് ചെയ്യുന്നവരോടൊപ്പം നിങ്ങളും റുകൂഅ് ചെയ്യുക" എന്ന വ്യക്തമായ ആഹ്വാനമുണ്ട്. സാഷ്ടാംഗം പ്രണമിക്കുക അഥവാ സുജൂദ് ചെയ്യുക എന്നത് അത്യുന്നതമായ സമർപ്പണമാണ്. ദൈവീക പ്രകാശം വെളിപ്പെടുമ്പോഴും ജനങ്ങളുടെ പാപത്തിന് പരിഹാരമായും മൂസയും ഹാറൂനും ജനങ്ങളും ഒന്നടങ്കം സാഷ്ടാംഗം വീഴുന്നത് തൗറാത്തിൽ വിവരിക്കുന്നു. ഖുർആനിലും ദൈവവചനങ്ങൾ കേൾക്കുമ്പോൾ കരഞ്ഞുകൊണ്ട് സുജൂദിൽ വീഴുന്നവരെക്കുറിച്ച് പരാമർശമുണ്ട്. ഇതിനുപുറമെ, ഫറവോന്റെയും ജനങ്ങളുടെയും മേൽ ഉണ്ടായ ശിക്ഷകൾ അടങ്ങുന്നതിനായി മൂസ നബി ആകാശത്തേക്ക് കൈകൾ നിവർത്തി പ്രാർത്ഥിക്കുന്നതും, ഈജിപ്തിൽ അടിയന്തര സാഹചര്യങ്ങളിൽ ഭവനങ്ങളെ പ്രാർത്ഥനയ്ക്കുള്ള പ്രത്യേക ദിശയായി (ഖിബ്‍ല) നിശ്ചയിക്കാൻ നിർദ്ദേശിക്കുന്നതും ശ്രദ്ധേയമാണ്. ഈ ഭാവങ്ങളെല്ലാം മനസ്സിന്റെ ആന്തരിക ഭക്തിയെയും തളർച്ചയില്ലാത്ത ആത്മീയ കീഴടങ്ങലിനെയും പുറത്തേക്ക് പ്രകടിപ്പിക്കുന്ന രൂപങ്ങളാണ്.
രണ്ട് വേദഗ്രന്ഥങ്ങളിലും പ്രാർത്ഥനയുടെ ലക്ഷ്യങ്ങൾ സമാനമാണ്. പാപമോചനവും അപേക്ഷകളുമാണ് അതിൽ പ്രധാനം. ജനങ്ങൾ ചെയ്ത തെറ്റുകൾക്ക് അല്ലാഹുവിനോട് പാപമോചനവും കരുണയും തേടി മൂസ നബി നടത്തുന്ന മധ്യസ്ഥ പ്രാർത്ഥനകൾ ഇതിന് ഉദാഹരണമാണ്. ശാരീരികമായ പ്രയാസങ്ങളിലും അപകടങ്ങളിലും ശത്രുക്കളിൽ നിന്നുള്ള സംരക്ഷണത്തിനും രോഗശമനത്തിനും ദൈവീക ഇടപെടൽ തേടൽ മറ്റൊരു ലക്ഷ്യമാണ്. കൂടാതെ, ദൈവീക അനുഗ്രഹങ്ങൾ ലഭിക്കുമ്പോൾ നടത്തുന്ന നന്ദി പ്രകടനവും സ്തുതിയും പ്രാർത്ഥനയുടെ കാതലാണ്. ഖുർആനിക വീക്ഷണത്തിൽ നിസ്കാരം എന്നതിന്റെ അന്തസ്സത്ത തന്നെ 'ദിക്ർ' അഥവാ ദൈവസ്മരണയാണ്.
പ്രാർത്ഥനയുടെ വ്യക്തിഗതവും സമൂഹപരവുമായ മാനങ്ങൾ പരിശോധിക്കുമ്പോൾ, പ്രാർത്ഥന വ്യക്തിതലത്തിൽ നിന്ന് മാറി അതൊരു സമൂഹത്തിന്റെ കരാറായും കൂട്ടായ ആരാധനാ പങ്കാളിത്തമായും മാറുന്നത് കാണാം. തൗറാത്തിൽ പ്രതിസന്ധികളിലോ ചരിത്രപരമായ സന്ദർഭങ്ങളിലോ ആണ് സമൂഹ പ്രാർത്ഥനകളും മധ്യസ്ഥ പ്രാർത്ഥനകളും പ്രധാനമായും വിവരിക്കുന്നതെങ്കിൽ, ഖുർആനിൽ അത് നിയമപരമായ കൽപ്പനയായും തുടർച്ചയായ ആരാധനാ രീതിയായും വ്യവഹരിക്കപ്പെടുന്നു. അപേക്ഷകൻ തനിക്കോ മറ്റൊരാൾക്കോ വേണ്ടി നടത്തുന്ന വ്യക്തിഗത പ്രാർത്ഥനകളിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമായി, സമൂഹ പ്രാർത്ഥനയെ സകാത്ത് നൽകൽ, അനാഥരോടും മാതാപിതാക്കളോടും നല്ല രീതിയിൽ പെരുമാറൽ തുടങ്ങിയ സാമൂഹിക ധർമ്മങ്ങളുമായി ഖുർആൻ നേരിട്ട് ബന്ധിപ്പിക്കുന്നു.
തൗറാത്തും ഖുർആനും തമ്മിൽ പ്രാർത്ഥനാ സങ്കൽപ്പത്തിൽ ആത്മീയമായ ഒരു വലിയ തുടർച്ച ദൃശ്യമാണ്. തൗറാത്തിലെ പ്രാർത്ഥനകൾ മിക്കപ്പോഴും പ്രത്യേക ചരിത്ര സന്ദർഭങ്ങളോട് ചേർന്നുള്ള വിവരണാത്മക ശൈലിയിലുള്ളവയാണെങ്കിൽ, ഖുർആനിൽ അത് സാർവ്വലൗകികവും വ്യവസ്ഥാപിതവുമായ ഒരു നിയമക്രമമായി മാറുന്നു. പ്രവാചകന്മാരുടെ വ്യക്തിഗതമായ അപേക്ഷകളിൽ നിന്ന് സാമൂഹികവും വ്യവസ്ഥാപിതവുമായ 'സ്വലാത്തി'ലേക്കുള്ള ഈ വികാസം മതപരമായ ആരാധനാക്രമത്തിന്റെ ഔന്നത്യത്തെ അടയാളപ്പെടുത്തുന്നു.
മനുഷ്യനും ദൈവവും തമ്മിലുള്ള അനശ്വരമായ ഉടമ്പടിയുടെ സാക്ഷ്യപത്രമാണ് പ്രാർത്ഥന. അത് കേവലം വാക്കുകളുടെ ആവർത്തനമല്ല, മറിച്ച് സ്രഷ്ടാവിനോടുള്ള ആത്മീയവും ശാരീരികവുമായ സമ്പൂർണ്ണ സമർപ്പണമാണ്. സെമിറ്റിക് പാരമ്പര്യത്തിലെ പ്രാർത്ഥനയുടെ ഈ തുടർച്ചയെ ഖുർആൻ അതിന്റെ മൗലികമായ നിയമക്രമങ്ങളിലൂടെ കൂടുതൽ പരിഷ്കൃതവും വ്യവസ്ഥാപിതവുമാക്കി മാറ്റുന്നു. ആത്യന്തികമായി, പ്രാർത്ഥന എന്നത് വിശ്വാസിയുടെ ജീവിതത്തിന് അർത്ഥവും ലക്ഷ്യവും നൽകുന്ന ദിവ്യപ്രകാശമായി രണ്ട് വേദഗ്രന്ഥങ്ങളും ഒരേപോലെ ഉയർത്തിപ്പിടിക്കുന്നു.
Leave A Comment