അറിവിന്റെ അലാവുദ്ദീൻ വിളക്കുകൾ: ലോകത്തെ മാറ്റിമറിച്ച പ്രതിഭകളുടെ കഥ
ഒന്ന് ആലോചിച്ചു നോക്കൂ... നമ്മൾ ഇന്ന് രാവിലെ എഴുന്നേൽക്കുന്നു, മുഖം കഴുകാൻ സോപ്പ് എടുക്കുന്നു, ചൂടോടെ ഒരു കപ്പ് കാപ്പി കുടിക്കുന്നു, ഫോണെടുത്ത് ക്യാമറ ഓൺ ചെയ്യുന്നു, അല്ലെങ്കിൽ ഗൂഗിളിൽ എന്തെങ്കിലും തിരയുന്നു. ഈ ഓരോ നിമിഷത്തിലും നമ്മൾ അറിയാതെ തന്നെ ആയിരം വർഷങ്ങൾക്ക് മുമ്പ് ജീവിച്ചിരുന്ന ചില മനുഷ്യരോട് കടപ്പെട്ടിരിക്കുന്നുണ്ട് എന്നുപറഞ്ഞാൽ വിശ്വസിക്കാനാവുമോ?
സത്യമാണ്, യൂറോപ്പ് ഉൾപ്പെടെയുള്ള പടിഞ്ഞാറൻ ലോകം 'അന്ധകാരയുഗം' (Dark Ages) എന്ന് വിളിക്കപ്പെട്ട കാലഘട്ടത്തിലൂടെ കടന്നുപോവുകയായിരുന്ന ഒരു സമയം. ശാസ്ത്രീയമായി ചിന്തിക്കുന്നവരെ മന്ത്രവാദികളെന്ന് മുദ്രകുത്തി വേട്ടയാടിയിരുന്ന ആ കാലത്ത്, എട്ടാം നൂറ്റാണ്ടു മുതൽ പതിനാലാം നൂറ്റാണ്ടുവരെ മധ്യേഷ്യയിലും അറേബ്യയിലും സ്പെയിനിലുമെല്ലാം (അൻദലുസ്) അറിവിന്റെ വലിയൊരു വസന്തകാലം വിരിയുകയായിരുന്നു. ഇതൊരു സാധാരണ ചരിത്രമല്ല. "എന്തുകൊണ്ട്?" എന്ന് ചോദിക്കാനും, കാണുന്ന കാഴ്ചകൾക്ക് പിന്നിലെ സത്യമെന്തെന്ന് പരീക്ഷിച്ചറിയാനും ഇറങ്ങിപ്പുറപ്പെട്ട ഒരുപറ്റം മനുഷ്യരുടെ കഥയാണ്. നമുക്കൊരു ടൈം മെഷീനിൽ കയറി ആ കാലഘട്ടത്തിലേക്കൊന്ന് പോയി വരാം.
യൂറോപ്പ് അന്ധകാരയുഗത്തിന്റെ (Dark Ages) ഇരുട്ടിൽ തപ്പിത്തടയുന്ന കാലം. ശാസ്ത്രം സംസാരിക്കുന്നത് മതവിരുദ്ധമാണെന്നും ഭൂമി പരന്നതാണെന്നും വിശ്വസിച്ചിരുന്ന ഒരു കാലഘട്ടം. എന്നാൽ കൃത്യമായി അതേ സമയത്ത്—അതായത് എട്ടാം നൂറ്റാണ്ടു മുതൽ പതിനാലാം നൂറ്റാണ്ടുവരെയുള്ള കാലത്ത്—അങ്ങ് ബഗ്ദാദിലും ഡമസ്കസിലും കെയ്റോയിലും സ്പെയിനിലെ കൊർദോബയിലുമൊക്കെ തെരുവുവിളക്കുകൾ കത്തുന്നുണ്ടായിരുന്നു. അവിടുത്തെ ലൈബ്രറികളിൽ രാത്രി വൈകിയും മെഴുകുതിരി വെളിച്ചത്തിൽ നക്ഷത്രങ്ങളെ നോക്കിയും രാസലായനികൾ തിളപ്പിച്ചും കണക്കുകൾ കൂട്ടിയും ഒരുപറ്റം മനുഷ്യർ ഉറക്കമിളച്ചിരുന്നു.
ഇത് വെറുമൊരു ചരിത്രകഥയല്ല. ഇന്ന് നമ്മൾ കൈയിലെടുക്കുന്ന സ്മാർട്ട്ഫോണിലെ അൽഗോരിതങ്ങൾ, മുഖം നോക്കുന്ന ക്യാമറ, കുടിക്കുന്ന കാപ്പി, കൈകഴുകുന്ന സോപ്പ്, ആശുപത്രിക്കിടക്കകൾ... ഇതിന്റെയൊക്കെ വേരുകൾ തേടിപ്പോയാൽ നമ്മൾ ചെന്നെത്തുക മധ്യകാല ഇസ്ലാമിക സുവർണ്ണ കാലഘട്ടത്തിലെ (Islamic Golden Age) ആ പ്രതിഭകളുടെ പരീക്ഷണശാലകളിലേക്കാണ്. അറിവിനെ അതിരുകളില്ലാതെ പ്രണയിച്ച ആ മനുഷ്യരുടെയും അവരുടെ വിസ്മയിപ്പിക്കുന്ന കണ്ടുപിടുത്തങ്ങളുടെയും കഥയാണിത്.
ബൈത്തുൽ ഹിക്മ: പുസ്തകത്തിന് തൂക്കമൊത്ത സ്വർണ്ണം!
എല്ലാറ്റിന്റെയും തുടക്കം ബഗ്ദാദിലെ 'ബൈത്തുൽ ഹിക്മ' അഥവാ 'ഹൗസ് ഓഫ് വിസ്ഡം' എന്ന മഹത്തായ അറിവിന്റെ കേന്ദ്രത്തിൽ നിന്നാണ്. അബ്ബാസി ഖലീഫമാരായ ഹാറൂൺ അൽറഷീദിന്റെയും മകൻ മഅ്മൂന്റെയും കാലത്താണ് ഈ വിജ്ഞാനഗോപുരം തലയുയർത്തുന്നത്. അവിടെ ഒരു നിയമമുണ്ടായിരുന്നു, ലോകത്ത് എവിടെ എന്ത് അറിവുണ്ടോ, അതെല്ലാം ബഗ്ദാദിൽ എത്തണം! ഗ്രീക്ക്, സംസ്കൃതം, പേർഷ്യൻ, സുറിയാനി ഭാഷകളിലുണ്ടായിരുന്ന പഴയ താളിയോലകളും ഗ്രന്ഥങ്ങളും അവർ ശേഖരിച്ചു. ജാതിയും മതവും നോക്കാതെ ക്രിസ്ത്യൻ, ജൂത, മുസ്ലിം, ഹിന്ദു പണ്ഡിതന്മാർ ഒരേ മേശയ്ക്കു ചുറ്റുമിരുന്ന് അവ അറബിയിലേക്ക് വിവർത്തനം ചെയ്തു. ഹിപ്പോക്രാറ്റസിന്റെയും അരിസ്റ്റോട്ടിലിന്റെയും ഭാരതീയ ഗണിതശാസ്ത്രജ്ഞരുടെയും കൃതികൾ അങ്ങനെ പുനർജനിച്ചു. ഖലീഫ മഅ്മൂൻ പരിഭാഷകർക്ക് നൽകിയിരുന്ന പ്രതിഫലം എന്തായിരുന്നെന്നോ? വിവർത്തനം ചെയ്ത പുസ്തകത്തിന്റെ തൂക്കത്തിന് തുല്യമായ സ്വർണ്ണം! അറിവിന് സ്വർണ്ണത്തേക്കാൾ വില കൽപ്പിച്ച ഒരു സമൂഹത്തിൽ നിന്ന് ശാസ്ത്രവിപ്ലവം ഉണ്ടായില്ലെങ്കിലല്ലേ അത്ഭുതമുള്ളൂ.
പൂജ്യത്തിൽ നിന്ന് കോഡിംഗിലേക്ക്: കണക്കിലെ മാന്ത്രികന്മാർ
ഇന്ന് നമ്മൾ കമ്പ്യൂട്ടറിലും ഫോണിലും എന്ത് ചെയ്യുമ്പോഴും കേൾക്കുന്ന വാക്കാണ് 'അൽഗോരിതം' (Algorithm). യൂട്യൂബിൽ എന്ത് വീഡിയോ കാണണം, ഗൂഗിളിൽ എന്ത് തിരയണം എന്നെല്ലാം തീരുമാനിക്കുന്ന ഈ അൽഗോരിതത്തിന്റെ പേര് വന്നത് ഒമ്പതാം നൂറ്റാണ്ടിൽ ജീവിച്ചിരുന്ന മുഹമ്മദ് ഇബ്നു മൂസാ അൽ ഖവാരിസ്മി (780–850) എന്ന മനുഷ്യന്റെ പേരിൽ നിന്നാണ്! ലാറ്റിൻ ഭാഷക്കാർ അദ്ദേഹത്തിന്റെ പേര് 'അൽഗോരിത്മി' എന്ന് വിളിച്ചു, അത് പിന്നെ അൽഗോരിതമായി.
ഖവാരിസ്മി അവിടംകൊണ്ടും നിർത്തിയില്ല. അദ്ദേഹമെഴുതിയ 'കിതാബ് അൽജബ്ർ വൽ മുഖാബല' എന്ന പുസ്തകത്തിലെ 'അൽജബ്ർ' എന്ന വാക്കിൽ നിന്നാണ് സ്കൂളിൽ നമ്മളെ വട്ടംകറക്കിയ, എന്നാൽ ആധുനിക ശാസ്ത്രത്തിന്റെ നട്ടെല്ലായ 'ആൾജിബ്ര' (Algebra) ഉണ്ടാകുന്നത്. രേഖീയവും ദ്വിമാനവുമായ സമവാക്യങ്ങളെ (Linear and Quadratic Equations) എങ്ങനെ ചിട്ടയായി സോൾവ് ചെയ്യാം എന്ന് ലോകത്തിന് ആദ്യമായി കാണിച്ചുകൊടുത്തത് അദ്ദേഹമാണ്.
ഇനി പൂജ്യത്തിന്റെ (Zero) കാര്യമെടുക്കാം. ഭാരതീയ ഗണിതശാസ്ത്രജ്ഞർ രൂപം നൽകിയ പൂജ്യത്തെയും ദശാംശ സമ്പ്രദായത്തെയും അറബിക് സംഖ്യാവ്യവസ്ഥയിലൂടെ ലോകത്തിന് മുന്നിലേക്ക് പടർത്തിയത് ഖവാരിസ്മിയുടെ 'കിതാബ് അൽജംഅ് വത്തഫ്രീഖ് ബി ഹിസാബ് അൽഹിന്ദ്' എന്ന പുസ്തകമാണ്. റോമൻ അക്കങ്ങൾ വെച്ച് വലിയ കണക്കുകൾ കൂട്ടാൻ പാടുപെട്ടിരുന്ന യൂറോപ്പിന് മുന്നിലേക്ക് 1 മുതൽ 9 വരെയുള്ള അക്കങ്ങളും പൂജ്യവും വെച്ച് എത്ര വലിയ സംഖ്യയും എഴുതാമെന്ന സ്ഥാനമൂല്യ (Place Value) വിദ്യ അദ്ദേഹം സമ്മാനിച്ചു. പൂജ്യത്തിന് അറബിയിൽ 'സിഫ്ർ' (Sifr - ശൂന്യമായത്) എന്നാണ് വിളിച്ചിരുന്നത്. ഈ 'സിഫ്ർ' ലോപിച്ചാണ് ഇംഗ്ലീഷിലെ 'Cipher' ഉം പിന്നീട് 'Zero' യും ഉണ്ടാകുന്നത്!
കണക്കിനെ കവിത പോലെ പ്രണയിച്ച മറ്റൊരാളുണ്ടായിരുന്നു— ഒമർ ഖയ്യാം (1048–1131). 'റുബാഇയ്യാത്തുകൾ' എഴുതിയ പ്രണയകവിയായിട്ടാണ് ലോകം അദ്ദേഹത്തെ അറിയുന്നതെങ്കിലും, അക്കാലത്തെ ഏറ്റവും വലിയ ഗണിത-ജ്യോതിശാസ്ത്രജ്ഞനായിരുന്നു ഖയ്യാം. ത്രിമാന സമവാക്യങ്ങളെ (Cubic Equations) ജ്യാമിതീയമായി നിർദ്ധാരണം ചെയ്യാനുള്ള വഴി കണ്ടെത്തിയത് അദ്ദേഹമാണ്. അതുപോലെ അദ്ദേഹം ഉണ്ടാക്കിയ 'ജലാലി കലണ്ടർ' നമ്മൾ ഇന്ന് ഉപയോഗിക്കുന്ന ഗ്രിഗോറിയൻ കലണ്ടറിനേക്കാൾ കൃത്യതയുള്ളതായിരുന്നു!
പിന്നാലെ വന്ന നസീറുദ്ദീൻ അൽതൂസി (1201–1274) ജ്യോതിശാസ്ത്രത്തിലെ പഴയ ഗ്രീക്ക് ധാരണകളെ തിരുത്തിയെഴുതി. നൂറ്റാണ്ടുകൾക്ക് ശേഷം കോപ്പർനിക്കസ് ഭൂമിയല്ല, സൂര്യനാണ് കേന്ദ്രം എന്ന് തെളിയിക്കാൻ ഉപയോഗിച്ച ഗണിത സമവാക്യങ്ങൾ സത്യത്തിൽ അൽതൂസി വികസിപ്പിച്ച 'തൂസി കപ്പിൾ' (Tusi Couple) എന്ന ജ്യാമിതീയ സിദ്ധാന്തമായിരുന്നു. ത്രികോണമിതിയെ (Trigonometry) ജ്യോതിശാസ്ത്രത്തിന്റെ വാലായിട്ടല്ലാതെ സ്വതന്ത്രമായ ഒരു ഗണിതശാഖയായി മാറ്റിയതും ഇതേ തൂസി തന്നെ.
ഭൂമിയുടെ ചുറ്റളവ് അളന്ന അൽബിറൂനി
ഒരു സാറ്റലൈറ്റും കമ്പ്യൂട്ടറുമില്ലാത്ത പത്താം നൂറ്റാണ്ടിൽ ഒരാൾ ഒരു മലമുകളിൽ കയറിനിന്ന് ഭൂമിയുടെ ചുറ്റളവ് കൃത്യമായി അളന്നു എന്ന് പറഞ്ഞാൽ വിശ്വസിക്കുമോ? ആ മനുഷ്യന്റെ പേരാണ് അബൂ റൈഹാൻ അൽ ബിറൂനി (973–1050).
ഇന്നത്തെ പാക്കിസ്ഥാനിലുള്ള നന്ദന എന്ന സ്ഥലത്തെ ഒരു മലമുകളിൽ കയറിനിന്ന് അദ്ദേഹം ചക്രവാളത്തിലേക്കുള്ള കോൺ (Angle of dip) അളന്നു. എന്നിട്ട് താൻ പഠിച്ച ത്രികോണമിതിയും (Trigonometry) ആൾജിബ്രയും വെച്ച് ഒരൊറ്റ കൂട്ടിക്കിഴിക്കൽ! അദ്ദേഹം കണ്ടെത്തിയ ഭൂമിയുടെ ചുറ്റളവ് ഏകദേശം 40,075 കിലോമീറ്റർ ആയിരുന്നു. ഇന്നത്തെ ആധുനിക ഉപഗ്രഹങ്ങൾ അളന്നെടുത്ത യഥാർത്ഥ കണക്കുമായി ഇതിനുള്ള വ്യത്യാസം വെറും ഒരു ശതമാനത്തിൽ താഴെ മാത്രമാണ്! ഭാരതത്തിൽ വർഷങ്ങളോളം താമസിച്ച് സംസ്കൃതം പഠിച്ച് അദ്ദേഹം എഴുതിയ 'കിതാബുൽഹിന്ദ്' അക്കാലത്തെ ഇന്ത്യയുടെ ശാസ്ത്രത്തെയും സംസ്കാരത്തെയും കുറിച്ചുള്ള ഏറ്റവും വലിയ ചരിത്രരേഖയാണ്.
കീറിമുറിച്ച സത്യങ്ങൾ: വൈദ്യശാസ്ത്രത്തിലെ അത്ഭുതങ്ങൾ
മധ്യകാലത്ത് യൂറോപ്പിൽ അസുഖം വന്നാൽ അത് പ്രേതബാധയാണെന്ന് കരുതി മന്ത്രവാദം നടത്തിയിരുന്ന കാലത്ത്, ബഗ്ദാദിലെയും കെയ്റോയിലെയും ആശുപത്രികളിൽ ശസ്ത്രക്രിയകളും ക്ലിനിക്കൽ ട്രയലുകളും നടക്കുന്നുണ്ടായിരുന്നു.
അൽറാസി (865–925) - ചീഞ്ഞ ഇറച്ചിയും ആശുപത്രിയും!
ക്ലിനിക്കൽ മെഡിസിന്റെ പിതാവായ അൽറാസിയോട് ഒരിക്കൽ ബഗ്ദാദിലെ ഖലീഫ നഗരത്തിൽ പുതിയൊരു ആശുപത്രി പണിയാൻ ഏറ്റവും നല്ല സ്ഥലം തിരഞ്ഞെടുക്കാൻ ആവശ്യപ്പെട്ടു. റാസി എന്ത് ചെയ്തെന്നോ? കുറെ പച്ചയിറച്ചി കഷണങ്ങൾ എടുത്ത് ബഗ്ദാദ് നഗരത്തിന്റെ പല ഭാഗങ്ങളിലായി തൂക്കിയിട്ടു. എന്നിട്ട് ദിവസവും പോയി നോക്കി. ഏത് സ്ഥലത്തെ ഇറച്ചിയാണോ ഏറ്റവും വൈകി ചീഞ്ഞുപോയത്, ആ സ്ഥലം അദ്ദേഹം ആശുപത്രിക്കായി തിരഞ്ഞെടുത്തു. കാരണം ലളിതമാണ്—അവിടെയായിരിക്കും ഏറ്റവും ശുദ്ധമായ വായുവും അണുക്കൾ കുറഞ്ഞ അന്തരീക്ഷവും! വസൂരിയും (Smallpox) അഞ്ചാംപനിയും (Measles) രണ്ട് വ്യത്യസ്ത അസുഖങ്ങളാണെന്ന് ലോകത്തിന് ആദ്യമായി കാണിച്ചുകൊടുത്തതും റാസിയാണ്.
ഇബ്നു സീന / അവിസെന്ന (980–1037) - ക്വാറന്റൈന്റെ ഉപജ്ഞാതാവ്
കോവിഡ് കാലത്ത് നമ്മൾ ഏറ്റവും കൂടുതൽ കേട്ട വാക്കാണ് 'ക്വാറന്റൈൻ' (Quarantine). ആയിരം വർഷം മുമ്പ് ഈ ആശയം മുന്നോട്ടുവെച്ച ആളാണ് വൈദ്യശാസ്ത്ര കുലപതിയായ ഇബ്നു സീന. കാണാൻ കഴിയാത്ത ചെറിയ കണങ്ങൾ വഴി അസുഖങ്ങൾ പടരുമെന്നും, പകർച്ചവ്യാധികൾ തടയാൻ രോഗികളെ 40 ദിവസം മാറ്റിപ്പാർപ്പിക്കണമെന്നും അദ്ദേഹം നിർദ്ദേശിച്ചു. അദ്ദേഹം ഇതിനെ 'അൽഅർബഈനിയ്യ' (നാൽപ്പത് ദിവസം) എന്ന് വിളിച്ചു. ഇത് പിന്നീട് ഇറ്റാലിയൻ ഭാഷയിൽ 'ക്വാറന്റേന' (Quarantena) ആവുകയും ഇംഗ്ലീഷിൽ ക്വാറന്റൈൻ ആവുകയും ചെയ്തു! അദ്ദേഹം എഴുതിയ 'അൽഖാനൂൻ ഫിത്ത്വിബ്ബ്' (The Canon of Medicine) എന്ന പുസ്തകം ആറു നൂറ്റാണ്ടുകളോളം യൂറോപ്പിലെ മെഡിക്കൽ കോളേജുകളിലെ പ്രധാന ടെക്സ്റ്റ് ബുക്കായിരുന്നു.
അൽസഹ്റാവി (936–1013) - സർജറിയുടെ പിതാവ്
സ്പെയിനിൽ ജീവിച്ചിരുന്ന അൽസഹ്റാവി (Abulcasis) ആധുനിക ശസ്ത്രക്രിയയുടെ പിതാവാണ്. കത്രികകൾ, ഫോർസെപ്സ്, സ്കാൽപെൽസ് തുടങ്ങി ഇരുന്നൂറിലധികം ശസ്ത്രക്രിയാ ഉപകരണങ്ങൾ അദ്ദേഹം സ്വയം ഡിസൈൻ ചെയ്തു. അതിശയിപ്പിക്കുന്ന മറ്റൊരു കാര്യം, സർജറി കഴിഞ്ഞ് ശരീരത്തിനുള്ളിലെ മുറിവുകൾ തുന്നിക്കെട്ടാൻ മൃഗങ്ങളുടെ കുടൽ കൊണ്ടുള്ള നൂലുകൾ (Catgut) അദ്ദേഹം ഉപയോഗിച്ചു എന്നതാണ്. മുറിവുണങ്ങുമ്പോൾ ശരീരത്തിൽ തനിയെ അലിഞ്ഞുപോകുന്ന ഈ തുന്നൽ നൂലുകൾ ഇന്നും ആധുനിക സർജറിയിൽ ഉപയോഗിക്കുന്നുണ്ട്!
ഇബ്നുൽ നഫീസ് (1213–1288)
യൂറോപ്പിൽ വില്യം ഹാർവി രക്തചംക്രമണം കണ്ടുപിടിച്ചു എന്ന് നമ്മൾ സ്കൂളിൽ പഠിക്കുന്നതിന് 300 വർഷം മുമ്പ്, ഹൃദയത്തിൽ നിന്ന് രക്തം ശ്വാസകോശത്തിലേക്ക് പോയി ശുദ്ധീകരിക്കപ്പെട്ട ശേഷമാണ് ശരീരത്തിന്റെ മറ്റ് ഭാഗങ്ങളിലേക്ക് പോകുന്നത് എന്ന ശ്വാസകോശ രക്തചംക്രമണം (Pulmonary Circulation) കൃത്യമായി എഴുതിവെച്ച ആളാണ് ഇബ്നുൽ നഫീസ്.
സ്വർണ്ണം അലിയിച്ച രസതന്ത്രവും ഇരുട്ടുമുറിയിലെ ക്യാമറയും
ജാബിർ ഇബ്നു ഹയ്യാൻ (721–815) - രസതന്ത്രത്തിന്റെ പിതാവ്. ഇരുമ്പിനെ സ്വർണ്ണമാക്കാൻ നടന്ന പഴയകാല 'ആൽകെമി'യെ (Alchemy) കൃത്യമായ അളവുകളും പരീക്ഷണങ്ങളുമുള്ള ആധുനിക 'കെമിസ്ട്രി' (Chemistry) ആക്കി മാറ്റിയത് ജാബിർ ഇബ്നു ഹയ്യാനാണ്. ഹൈഡ്രോക്ലോറിക് ആസിഡ്, നൈട്രിക് ആസിഡ്, സൾഫ്യൂറിക് ആസിഡ് എന്നിവ വേർതിരിച്ചെടുത്ത അദ്ദേഹം, സ്വർണ്ണത്തെപ്പോലും അലിയിച്ചുകളയാൻ ശേഷിയുള്ള 'അക്വാ റീജിയ' (Aqua Regia) എന്ന ലായനി നിർമ്മിച്ച് ലോകത്തെ ഞെട്ടിച്ചു. വാറ്റിയെടുക്കൽ (Distillation), ക്രിസ്റ്റലൈസേഷൻ തുടങ്ങിയ ലാബ് രീതികളും 'അലെംബിക്' ഫ്ലാസ്കുകളും അദ്ദേഹത്തിന്റെ സംഭാവനയാണ്.
ഇബ്നുൽ ഹൈഥം (965–1040) - ക്യാമറയുടെ പിറവി
നമ്മുടെ കണ്ണിൽ നിന്ന് ലൈറ്റ് പുറത്തേക്ക് പോയി വസ്തുക്കളിൽ തട്ടുമ്പോഴാണ് നമ്മൾ കാഴ്ചകൾ കാണുന്നത് എന്നായിരുന്നു പണ്ട് ഗ്രീക്കുകാർ വിശ്വസിച്ചിരുന്നത്. എന്നാൽ ഈജിപ്തിൽ വീട്ടുതടങ്കലിൽ കിടക്കുകയായിരുന്ന ഇബ്നുൽ ഹൈഥം (Alhazen) തന്റെ ഇരുട്ടുമുറിയിലെ വാതിലിലെ ചെറിയൊരു തുളയിലൂടെ പുറത്തെ വെളിച്ചം അകത്തെ ചുമരിൽ തലകീഴായി പ്രതിബിംബം ഉണ്ടാക്കുന്നത് ശ്രദ്ധിച്ചു. പുറത്തെ വസ്തുക്കളിൽ തട്ടി പ്രതിഫലിക്കുന്ന പ്രകാശം കണ്ണിലേക്ക് കടക്കുമ്പോഴാണ് കാഴ്ച സാധ്യമാകുന്നത് എന്ന് അദ്ദേഹം തെളിയിച്ചു.
ആ ഇരുട്ടുമുറിക്ക് അദ്ദേഹം ഇട്ട പേരാണ് 'ഖമറ' (Qamara). ആ 'ഖമറ'യാണ് ഇന്നത്തെ നമ്മുടെ 'ക്യാമറ' (Camera)! പ്രകാശശാസ്ത്രത്തിന്റെ (Optics) പിതാവായ അദ്ദേഹം തന്നെയാണ് ഒരു കാര്യം ശാസ്ത്രീയമായി തെളിയിക്കാൻ പരീക്ഷണങ്ങൾ നിർബന്ധമാണെന്ന ആധുനിക 'സയന്റിഫിക് മെത്തേഡിന്' തുടക്കമിട്ടതും.
പറക്കാൻ കൊതിച്ച മനുഷ്യനും പന്ത്രണ്ടാം നൂറ്റാണ്ടിലെ റോബോട്ടുകളും!
അബ്ബാസ് ഇബ്നു ഫിർനാസ് (810–887)
റൈറ്റ് സഹോദരന്മാർ വിമാനം പറത്തുന്നതിന് ആയിരം വർഷം മുമ്പ്, സ്പെയിനിലെ കൊർദോബയിൽ ഒരു മനുഷ്യൻ ആകാശത്തേക്ക് പറന്നുയർന്നു! പരുന്തിന്റെ തൂവലുകളും പട്ടുതുണിയും മരക്കമ്പുകളും വെച്ച് സ്വന്തമായി നിർമ്മിച്ച ചിറകുകളുമായി അബ്ബാസ് ഇബ്നു ഫിർനാസ് ഒരു കുന്നിൻ മുകളിൽ നിന്ന് താഴേക്ക് ചാടി. വെറുതെ വീഴുകയല്ല ചെയ്തത്; പത്ത് മിനിറ്റോളം വായുവിൽ ഒഴുകിപ്പറന്ന അദ്ദേഹം പക്ഷേ നിലത്തിറങ്ങിയപ്പോൾ വീണ് നടുവിന് പരിക്കേറ്റു. പക്ഷികൾ നിലത്തിറങ്ങുമ്പോൾ വേഗത കുറയ്ക്കാൻ വാൽ ഉപയോഗിക്കുന്നത് താൻ ശ്രദ്ധിച്ചില്ലല്ലോ എന്ന് അദ്ദേഹം പിന്നീട് പരിതപിച്ചു. മണലിൽ നിന്ന് സുതാര്യമായ ഗ്ലാസ് നിർമ്മിച്ചതും വായിക്കാൻ ഉപയോഗിക്കുന്ന ലെൻസുകൾ (Reading Stones) ഉണ്ടാക്കിയതും ഇതേ ഫിർനാസ് തന്നെയാണ്.
അൽ ജസരി (1136–1206) - റോബോട്ടിക്സിന്റെ പിതാവ്
പന്ത്രണ്ടാം നൂറ്റാണ്ടിൽ അതിഥികൾക്ക് കൈ കഴുകാൻ വെള്ളവും സോപ്പും ടവ്വലും നീട്ടുന്ന ഒരു റോബോട്ട് ഉണ്ടായിരുന്നു എന്ന് പറഞ്ഞാൽ അതിശയോക്തിയായി തോന്നാം. എന്നാൽ മെക്കാനിക്കൽ എഞ്ചിനീയറിംഗിന്റെ പിതാവായ ബദീഉസ്സമാൻ അൽജസരി അത് നിർമ്മിച്ചിരുന്നു! വെള്ളത്തിന്റെ ശക്തി (Hydraulics) ഉപയോഗിച്ച് പ്രവർത്തിക്കുന്ന സംഗീത വായനക്കാരായ നാല് റോബോട്ടുകളുടെ ഒരു ബാൻഡും, സമയമറിയിക്കുന്ന പ്രശസ്തമായ 'ആന ഘടികാരവും' (Elephant Clock) അദ്ദേഹത്തിന്റെ സൃഷ്ടികളാണ്.
എന്നാൽ ജസരിയുടെ ഏറ്റവും വലിയ കണ്ടുപിടുത്തം ഇതൊന്നുമല്ല; കറങ്ങുന്ന ചലനത്തെ (Rotary motion) നേർരേഖാ ചലനമാക്കി (Linear motion) മാറ്റുന്ന ക്രാങ്ക്ഷാഫ്റ്റും (Crankshaft) കാംഷാഫ്റ്റുമാണ്. ഇന്ന് റോഡിലൂടെ ഓടുന്ന ഓരോ കാറിന്റെയും ബൈക്കിന്റെയും എഞ്ചിനുകൾ പ്രവർത്തിക്കുന്നത് അൽ ജസരിയുടെ ഈ മെക്കാനിസം കൊണ്ടാണ്!
സഞ്ചാരികളും ചരിത്രകാരന്മാരും കൃഷിശാസ്ത്രവും
- അൽകിന്ദി (801–873): രഹസ്യ സന്ദേശങ്ങൾ അയക്കുന്ന ക്രിപ്റ്റോഗ്രഫി (Cryptography) ഡീകോഡ് ചെയ്യാനുള്ള 'ഫ്രീക്വൻസി അനാലിസിസ്' കണ്ടെത്തിയ തത്ത്വചിന്തകൻ. ഇന്നത്തെ സൈബർ സുരക്ഷയുടെ അടിസ്ഥാന പാഠങ്ങളിലൊന്നാണിത്.
- അൽ ഇദ്രീസി (1100–1165): കൊളംബസ് കടലിലിറങ്ങുന്നതിന് മൂന്ന് നൂറ്റാണ്ട് മുമ്പ് ലോകത്തിന്റെ ഏറ്റവും കൃത്യമായ ഭൂപടം (തബുല റോജറിയാന) വെള്ളിയിൽ കൊത്തിയുണ്ടാക്കിയ ഭൂമിശാസ്ത്രജ്ഞൻ.
- ഇബ്ൻ ബത്തൂത്ത (1304–1369): വിമാനമോ ട്രെയിനോ ഇല്ലാത്ത കാലത്ത് 30 വർഷം കൊണ്ട് 1,17,000 കിലോമീറ്റർ (ഇന്നത്തെ 44 രാജ്യങ്ങൾ) സഞ്ചരിച്ച് ലോകത്തിന്റെ ചരിത്രം എഴുതിവെച്ച മഹാൻ. മാർക്കോ പോളോ സഞ്ചരിച്ചതിന്റെ മൂന്നിരട്ടി ദൂരമാണിത്!
- ഇബ്ൻ ഖൽദൂൻ (1332–1406): ചരിത്രത്തെ വെറും രാജാക്കന്മാരുടെ കഥയായി കാണാതെ, മനുഷ്യസമൂഹങ്ങളുടെ വളർച്ചയുടെയും തളർച്ചയുടെയും ശാസ്ത്രമായി കണ്ട പ്രതിഭ. അദ്ദേഹത്തിന്റെ 'മുഖദ്ദിമ' എന്ന ഗ്രന്ഥമാണ് ആധുനിക സമൂഹശാസ്ത്രത്തിനും (Sociology) സാമ്പത്തിക ശാസ്ത്രത്തിനും അടിത്തറയിട്ടത്.
- ഇബ്നുൽ അവ്വാം (12-ാം നൂറ്റാണ്ട്): മരുഭൂമിയെപ്പോലും പച്ചപ്പണിയിച്ച കാർഷിക വിപ്ലവത്തിന്റെ നായകൻ. അഞ്ഞൂറിലധികം ചെടികളുടെ കൃഷിരീതികളും തുള്ളിനനയും (Drip irrigation) ഗ്രാഫ്റ്റിംഗും അദ്ദേഹം ശാസ്ത്രീയമായി രേഖപ്പെടുത്തി.
ശാസ്ത്രലോകത്തെ പെൺകരുത്ത്
ഈ സുവർണ്ണ കാലഘട്ടം പുരുഷന്മാരുടേത് മാത്രമായിരുന്നില്ല. ഇന്ന് ലോകത്തിൽ മുടങ്ങാതെ പ്രവർത്തിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്ന ഏറ്റവും പഴക്കമുള്ള സർവകലാശാല ഏതാണെന്ന് ഗിന്നസ് ബുക്കിലോ യുനെസ്കോയിലോ തിരഞ്ഞാൽ കിട്ടുന്ന ഉത്തരം മൊറോക്കോയിലെ 'അൽ ഖറവിയ്യീൻ' (University of al-Qarawiyyin) എന്നാണ്. എ.ഡി. 859-ൽ ആ സർവകലാശാല സ്ഥാപിച്ചത് ഫാത്തിമ അൽഫിഹ്രി എന്ന മഹതിയായിരുന്നു!
അതുപോലെ പത്താം നൂറ്റാണ്ടിൽ സിറിയയിൽ ജീവിച്ചിരുന്ന മറിയം അൽഅസ്തുർലാബി എന്ന വനിതാ ശാസ്ത്രജ്ഞയാണ് അക്കാലത്തെ 'ജി.പി.എസ്' (GPS) എന്ന് വിളിക്കാവുന്ന 'ആസ്ട്രോലേബ്' (Astrolabe) എന്ന സങ്കീർണ്ണമായ ജ്യോതിശാസ്ത്ര ഉപകരണം നിർമ്മിക്കുന്നതിൽ വിദഗ്ധയായിരുന്നത്. നക്ഷത്രങ്ങളെ നോക്കി സമയവും ദിശയും കൃത്യമായി പറയാൻ നാവികരെ സഹായിച്ചിരുന്നത് മറിയം നിർമ്മിച്ച ഈ ഉപകരണമായിരുന്നു.
നമ്മുടെ നിത്യജീവിതത്തിലെ അവരുടെ കയ്യൊപ്പുകൾ
വലിയ തിയറികൾ മാറ്റിവെച്ചാൽ പോലും, രാവിലെ എഴുന്നേൽക്കുമ്പോൾ മുതൽ നമ്മുടെ ജീവിതത്തിൽ അവരുടെ കണ്ടുപിടുത്തങ്ങളുണ്ട്:
|
നിത്യോപയോഗ വസ്തു / രീതി |
എങ്ങനെ വന്നു? |
|
കാപ്പി (Coffee) |
പതിനഞ്ചാം നൂറ്റാണ്ടിൽ യമനിലെ സൂഫികൾ രാത്രി പ്രാർത്ഥനകളിൽ ഉറക്കം വരാതിരിക്കാൻ കാപ്പിക്കുരു വറുത്തുപൊടിച്ച് ഉണ്ടാക്കിയ 'ഖഹ്വ' (Qahwah) എന്ന പാനീയമാണ് തുർക്കി വഴി യൂറോപ്പിലെത്തി നമ്മുടെ പ്രിയപ്പെട്ട 'കോഫി' ആയത്. |
|
ഹാർഡ് സോപ്പ് (Hard Soap) |
ഒലിവ് എണ്ണയും ആൽക്കലിയും സുഗന്ധദ്രവ്യങ്ങളും ചേർത്ത് ഇന്നത്തെപ്പോലെയുള്ള ഖരരൂപത്തിലുള്ള കുളിസോപ്പുകൾ (Bar Soaps) ആദ്യമായി ഉണ്ടാക്കിയത് സിറിയയിലെയും സ്പെയിനിലെയും മുസ്ലിം രസതന്ത്രജ്ഞരാണ്. |
|
ടൂത്ത് ബ്രഷ് (Miswak) |
അറബികൾ പല്ലുതേക്കാൻ ഉപയോഗിച്ചിരുന്ന അറാക്ക് മരത്തിന്റെ കമ്പുകൾ (മിസ്വാക്ക്) ആണ് ആധുനിക ടൂത്ത് ബ്രഷിന്റെ ആദ്യ രൂപം. ഇതിലെ ആന്റി-ബാക്ടീരിയൽ ഗുണങ്ങൾ ഇന്ന് ലോകാരോഗ്യ സംഘടന പോലും അംഗീകരിച്ചതാണ്. |
|
ഫൗണ്ടൻ പേന (Fountain Pen) |
കൈയിലും വസ്ത്രത്തിലും മഷി പുരണ്ട് ബുദ്ധിമുട്ടിയ ഈജിപ്തിലെ സുൽത്താൻ അൽ-മുഇസ്സിന്റെ ആവശ്യപ്രകാരം 953-ൽ നിർമ്മിച്ച, ഉള്ളിൽ മഷി നിറയ്ക്കാവുന്ന പേനയാണ് ലോകത്തിലെ ആദ്യത്തെ ഫൗണ്ടൻ പേന. |
|
ആധുനിക ആശുപത്രികൾ (Bimaristan) |
ആൺ-പെൺ വാർഡുകൾ, ഒ.പി വിഭാഗം, സ്വന്തമായി ഫാർമസി, മെഡിക്കൽ വിദ്യാർത്ഥികൾക്ക് റൗണ്ട്സും ക്ലാസുകളും, ഡിസ്ചാർജ് ചെയ്യുമ്പോൾ തുടർചികിത്സയ്ക്ക് പണവും പുതിയ വസ്ത്രവും! പാവപ്പെട്ടവനും പണക്കാരനും സൗജന്യ ചികിത്സ നൽകിയ 'ബിമാരിസ്ഥാൻ' എന്ന സംവിധാനമാണ് ഇന്നത്തെ ആശുപത്രികളുടെ മാതൃക. |
ആകാശത്തെ നക്ഷത്രങ്ങളുടെ പേരുകൾ ഒന്ന് ശ്രദ്ധിച്ചു നോക്കൂ, അൽഡിബറാൻ (Aldebaran), അൽട്ടയർ (Altair), ബെറ്റൽഗ്യൂസ് (Betelgeuse), റിഗൽ (Rigel)... ഭൂരിഭാഗം നക്ഷത്രങ്ങൾക്കും ചന്ദ്രനിലെ ഗർത്തങ്ങൾക്കും ഇന്നും അറബി പേരുകളാണ് ഉള്ളത്.
പ്രകൃതിയെ നിരീക്ഷിക്കാനും ചോദ്യങ്ങൾ ചോദിക്കാനും അറിവ് തേടി ലോകത്തിന്റെ അറ്റം വരെയും സഞ്ചരിക്കാനും മടിക്കാതിരുന്ന ഒരു തലമുറയുടെ വിയർപ്പാണ് ഇന്നത്തെ നമ്മുടെ ആധുനിക ലോകം. ചരിത്രപുസ്തകങ്ങളിലെ പൊടിപിടിച്ച പേജുകളിൽ ഒതുങ്ങേണ്ടവരല്ല ഇബ്നു സീനയും ഖവാരിസ്മിയും അൽ ജസരിയുമൊന്നും. മറിച്ച് നമ്മൾ ഓരോ തവണ ക്യാമറ ക്ലിക്ക് ചെയ്യുമ്പോഴും, കമ്പ്യൂട്ടർ ഓൺ ചെയ്യുമ്പോഴും, ആകാശത്തേക്ക് നോക്കുമ്പോഴും ഓർക്കേണ്ട യഥാർത്ഥ വഴികാട്ടികളാണ് അവർ!
അറിവ് എന്നത് ഒരു സംസ്കാരത്തിന്റെയോ ഒരു രാജ്യത്തിന്റെയോ കുത്തകയല്ല. ഗ്രീക്കുകാരും ഇന്ത്യക്കാരും പേർഷ്യക്കാരും കൊളുത്തിവെച്ച ദീപശിഖ ഏറ്റുവാങ്ങി, അതിൽ സ്വന്തം പരീക്ഷണങ്ങളുടെ എണ്ണയൊഴിച്ച് കെടാതെ സൂക്ഷിച്ച് ആധുനിക യൂറോപ്പിന്റെ കൈകളിലേക്ക് കൈമാറിയവരാണ് ഈ ശാസ്ത്രജ്ഞർ. ആ നവോത്ഥാനത്തിന്റെ (Renaissance) വെളിച്ചത്തിലാണ് ഇന്ന് നമ്മൾ റോക്കറ്റുകൾ വിക്ഷേപിക്കുന്നതും ആർട്ടിഫിഷ്യൽ ഇന്റലിജൻസിനെക്കുറിച്ച് സംസാരിക്കുന്നതും.



Leave A Comment