Islamonweb

ചൈനയിലെ സിൻജിയാങ് പ്രവിശ്യയിൽ (ഉയ്ഗൂർ വംശജർ ഈസ്റ്റ് തുർക്കിസ്ഥാൻ എന്ന് വിളിക്കുന്ന പ്രദേശം) നടക്കുന്ന വംശീയ ഉന്മൂലനത്തിനെതിരെ ലോക മനസ്സാക്ഷിയെ ഉണർത്തുന്നതിൽ നിർണായക പങ്ക് വഹിക്കുന്ന വ്യക്തിയാണ് ഡോൽഖുൻ ഈസ. ജർമ്മനി ആസ്ഥാനമായി പ്രവർത്തിക്കുന്ന വേൾഡ് ഉയ്ഗൂർ കോൺഗ്രസിന്റെ (WUC) നിലവിലെ പ്രസിഡന്റ് എന്ന നിലയിൽ, പതിറ്റാണ്ടുകളായി അദ്ദേഹം ഉയ്ഗൂർ ജനതയുടെ അവകാശങ്ങൾക്കുവേണ്ടി പോരാടുകയാണ്. സ്വന്തം മണ്ണിന്റെ സ്വാതന്ത്ര്യത്തിനു വേണ്ടിയും, ചൈനീസ് ഭരണകൂടത്തിന്റെ ക്രൂരമായ അടിച്ചമർത്തലിനും സാംസ്കാരിക ഉന്മൂലന ശ്രമങ്ങൾക്കുമെതിരെയും അന്താരാഷ്ട്ര വേദികളിൽ ശബ്ദമുയർത്തുന്ന ഈസയുടെ ജീവിതം പ്രക്ഷോഭത്തിലും വേട്ടയാടലിലുമായി കെട്ടുപിണഞ്ഞു കിടക്കുന്നതാണ്. ഒരു എഞ്ചിനീയറുടെ മകനായി അക്സുവിൽ ജനിച്ച ഡോൽഖുൻ ഈസ, വിദ്യാർത്ഥി നേതാവായി തുടങ്ങി ഒരു ആഗോള മനുഷ്യാവകാശ പ്രവർത്തകനായി മാറിയ യാത്ര ഉയ്ഗൂർ ജനതയുടെ ചെറുത്തുനിൽപ്പിന്റെ തന്നെ പ്രതീകമാണ്.

വിദ്യാർത്ഥി രാഷ്ട്രീയം: ചെറുത്തുനിൽപ്പിന്റെ തുടക്കം

ഡോൽഖുൻ ഈസയുടെ രാഷ്ട്രീയ പ്രക്ഷോഭ ജീവിതത്തിന്റെ തുടക്കം ചൈനയുടെ മണ്ണിൽ നിന്ന് തന്നെയായിരുന്നു. 1984-ൽ സിൻജിയാങ് സർവ്വകലാശാലയിൽ ഭൗതികശാസ്ത്ര വിദ്യാർത്ഥിയായിരിക്കെ, ഉയ്ഗൂർ വിദ്യാർത്ഥികൾ നേരിട്ടിരുന്ന വിവേചനങ്ങളിലും അവഗണനകളിലും അദ്ദേഹം അസ്വസ്ഥനായിരുന്നു. ഈ വിവേചനം വിദ്യാർത്ഥികൾക്കിടയിൽ ചർച്ചയാക്കാൻ വേണ്ടി 1987-ൽ അദ്ദേഹം ‘സ്റ്റുഡന്റ്സ് കൾച്ചറൽ സയൻസ് യൂണിയൻ’ സ്ഥാപിച്ചു. വിദ്യാർത്ഥികളെ സംഘടിപ്പിച്ചുകൊണ്ട് സാക്ഷരതാ പ്രവർത്തനങ്ങൾ നടത്തുകയും സ്വന്തം അവകാശങ്ങളെക്കുറിച്ച് ഉയ്ഗൂർ ജനതയെ ബോധവൽക്കരിക്കുകയുമായിരുന്നു അദ്ദേഹത്തിന്റെ പ്രധാന ലക്ഷ്യം.

1988 ജൂൺ 15-ന് ഡോൽഖുൻ ഈസയുടെ നേതൃത്വത്തിൽ ഉറുംചിയിൽ ഒരു വലിയ വിദ്യാർത്ഥി പ്രകടനം നടന്നു. ഉയ്ഗൂറുകളോടുള്ള വിവേചനത്തിനെതിരെയും അനീതിക്കെതിരെയുമുള്ള ഈ പ്രതിഷേധത്തിൽ എണ്ണായിരത്തിലധികം വിദ്യാർത്ഥികൾ പങ്കെടുത്തു. ചൈനീസ് ഭരണകൂടത്തിന് വലിയൊരു വെല്ലുവിളിയായിരുന്നു ആ സമരം. അതിന്റെ ഫലമായി, ബിരുദം പൂർത്തിയാക്കാൻ മാസങ്ങൾ മാത്രം ബാക്കിയുള്ളപ്പോൾ അദ്ദേഹത്തെ സർവകലാശാലയിൽ നിന്ന് പുറത്താക്കുകയും നാല് മാസത്തോളം വീട്ടുതടങ്കലിൽ വെക്കുകയും ചെയ്തു. ഈ സംഭവത്തോടെ ഉയ്ഗൂർ അവകാശങ്ങൾക്കുവേണ്ടിയുള്ള ഡോൽഖുൻ ഈസയുടെ പോരാട്ടം ഭരണകൂടത്തിന്റെ കണ്ണിൽ ഒരു ഭീഷണിയായി മാറി.

അഭയം തേടി പലായനവും WUC യുടെ തുടക്കവും

രാജ്യത്തിനകത്ത് നിലനിൽപ്പില്ലെന്ന് തിരിച്ചറിഞ്ഞ ഡോൽഖുൻ ഈസ 1994-ൽ ചൈന വിട്ട് തുർക്കിയിലേക്ക് പലായനം ചെയ്തു. ഗർഭിണിയായ ഭാര്യയെ രാജ്യത്ത് വിട്ടാണ് അദ്ദേഹം അഭയം തേടിപ്പോയത്. തുർക്കിയിലെ ഗാസി സർവകലാശാലയിൽ പൊളിറ്റിക്സിലും സോഷ്യോളജിയിലും ബിരുദാനന്തര ബിരുദം നേടിയ ശേഷം 1996-ൽ അദ്ദേഹം ജർമ്മനിയിലെത്തി. യൂറോപ്പിലെത്തിയ ശേഷം ഉയ്ഗൂർ ജനതയുടെ വിദേശജീവിതത്തിന് ഐക്യം പകരാനായി 1996-ൽ വേൾഡ് ഉയ്ഗൂർ യൂത്ത് കോൺഗ്രസ് സ്ഥാപിക്കുന്നതിൽ അദ്ദേഹം പ്രധാന പങ്കുവഹിച്ചു. ഇതിനുശേഷം, 2004 ഏപ്രിലിൽ, ഈ സംഘടന ഈസ്റ്റ് തുർക്കിസ്ഥാൻ (ഉയ്ഗൂർ) നാഷണൽ കോൺഗ്രസുമായി ലയിച്ച് ‘വേൾഡ് ഉയ്ഗൂർ കോൺഗ്രസ്’ (WUC) ആയി പുനക്രമീകരിച്ചു.

WUC-യുടെ സ്ഥാപക നേതാക്കളിൽ ഒരാളായ അദ്ദേഹം 2017 നവംബർ 12 മുതൽ അതിന്റെ പ്രസിഡന്റായി പ്രവർത്തിക്കുന്നു. WUC-യുടെ പ്രഖ്യാപിത ലക്ഷ്യം അക്രമമില്ലാത്തതും സമാധാനപരവുമായ മാർഗ്ഗങ്ങളിലൂടെ ഉയ്ഗൂർ ജനതയുടെ കൂട്ടായ അവകാശങ്ങൾ സംരക്ഷിക്കുക എന്നതാണ്. സംഭാഷണത്തിലൂടെയും അന്താരാഷ്ട്ര നിയമങ്ങളെ മാനിച്ചുകൊണ്ടും തങ്ങളുടെ ലക്ഷ്യങ്ങൾ കൈവരിക്കാനാണ് WUC ശ്രമിക്കുന്നത്. ഉയ്ഗൂർ പ്രശ്നം ലോകമെമ്പാടും ചർച്ചയാക്കുന്നതിൽ ഈ സംഘടനയും ഡോൽഖുൻ ഈസയും വഹിക്കുന്ന പങ്ക് നിസ്തുലമാണ്.

ആഗോള വേദികളിലെ നിയമ പോരാട്ടങ്ങളും പുരസ്‌കാരങ്ങളും

ചൈനീസ് ഭരണകൂടം ഉയ്ഗൂറുകൾക്കെതിരെ നടത്തുന്ന അതിക്രമങ്ങളിലേക്ക് ലോകശ്രദ്ധ ക്ഷണിക്കുന്നതിൽ ഡോൽഖുൻ ഈസ ഒരു പരിധി വരെ വിജയിച്ചു എന്ന് തന്നെ പറയാം. 2008-ലെ ബീജിംഗ് ഒളിമ്പിക്സ് ബഹിഷ്കരിക്കാൻ അദ്ദേഹം ആഹ്വാനം ചെയ്തു. ഉയ്ഗൂറുകൾക്കും ടിബറ്റുകാർക്കുമെതിരെ ചൈന നടത്തുന്ന സാംസ്കാരിക ഉന്മൂലന ശ്രമങ്ങൾ ലോകം തിരിച്ചറിയണം എന്നതായിരുന്നു ഈ പ്രതിഷേധത്തിന്റെ ലക്ഷ്യം. കൂടാതെ, ഉയ്ഗൂർ വംശഹത്യയിൽ ചൈനീസ് നേതാക്കൾക്കെതിരെ അന്താരാഷ്ട്ര തലത്തിൽ നിയമപരമായ നടപടികൾ ആവശ്യപ്പെടുകയും ചെയ്തു. ഇതിന്റെ ഭാഗമായി, അർജന്റീനയിൽ ചൈനക്കെതിരെ ക്രിമിനൽ കേസ് ഫയൽ ചെയ്യുന്നതിൽ അദ്ദേഹം പങ്കാളിയായി. ഉയ്ഗൂർ ജനതയുടെ അവകാശങ്ങൾക്കുവേണ്ടിയുള്ള പ്രവർത്തനങ്ങൾ പരിഗണിച്ച് 2016-ൽ വിക്ടിംസ് ഓഫ് കമ്മ്യൂണിസം മെമ്മോറിയൽ ഫൗണ്ടേഷന്റെ മനുഷ്യാവകാശ പുരസ്‌കാരം അദ്ദേഹത്തെ തേടിയെത്തി. ചൈനീസ് പ്രതിനിധികളുടെ ശക്തമായ പ്രതിഷേധം അവഗണിച്ചാണ് ഈ പുരസ്കാരം യു.എസ്. കോൺഗ്രസിൽ വെച്ച് നൽകപ്പെട്ടത്. പ്രതികൂല സാഹചര്യങ്ങളെ മറികടന്ന് ഐക്യരാഷ്ട്രസഭയുടെ വിവിധ വേദികളിലും യൂറോപ്യൻ പാർലമെന്റിലും നിരവധി യൂറോപ്യൻ രാജ്യങ്ങളിലെ സർക്കാരുകൾക്ക് മുന്നിലും അദ്ദേഹം ഉയ്ഗൂര്‍ പ്രശ്നം അവതരിപ്പിച്ചു. ഇത്തരം ശ്രമങ്ങൾ പലപ്പോഴും ചൈനീസ് ഉദ്യോഗസ്ഥരുടെ തടസ്സപ്പെടുത്തലിനും അപമാനങ്ങൾക്കും ഇരയായിട്ടുണ്ട്.

ചൈനീസ് ഭരണകൂടത്തിന്റെ പ്രതികാര നടപടികൾ

ഡോൽഖുൻ ഈസയുടെ പോരാട്ടങ്ങൾ ചൈനീസ് ഭരണകൂടത്തിന് വലിയ തലവേദന സൃഷ്ടിച്ചു. അദ്ദേഹത്തെ നിശ്ശബ്ദനാക്കാൻ വേണ്ടി അന്താരാഷ്ട്ര തലത്തിൽ ചൈന ശക്തമായ സമ്മർദ്ദ തന്ത്രങ്ങൾ പ്രയോഗിച്ചു. 2003 മുതൽ ചൈനീസ് സർക്കാർ അദ്ദേഹത്തെ 'ഭീകരൻ' എന്ന് മുദ്രകുത്തുകയും ഇന്റർപോൾ വഴി റെഡ് നോട്ടീസ് പുറപ്പെടുവിക്കുകയും ചെയ്തു (2018-ൽ ഇന്റർപോൾ ഇത് റദ്ദാക്കി). ഈ റെഡ് നോട്ടീസ് കാരണം പല രാജ്യങ്ങളിലും അദ്ദേഹത്തെ തടഞ്ഞുവെയ്ക്കുകയോ പ്രവേശനം നിഷേധിക്കുകയോ ഉണ്ടായി.

ഇന്ത്യ, ദക്ഷിണ കൊറിയ, ഇറ്റലി തുടങ്ങിയ രാജ്യങ്ങളിൽ അദ്ദേഹം നേരിട്ട തടസ്സങ്ങൾ അന്താരാഷ്ട്ര തലത്തിലെ ചൈനയുടെ സ്വാധീനത്തെയാണ് വെളിപ്പെടുത്തുന്നത്. 2009-ൽ ദക്ഷിണ കൊറിയ അദ്ദേഹത്തിന് പ്രവേശനം നിഷേധിക്കുകയും തടങ്കലിൽ വെക്കുകയും ചെയ്തു. 2016-ൽ ഇന്ത്യ ഒരു സമ്മേളനത്തിൽ പങ്കെടുക്കാൻ വിസ അനുവദിച്ചെങ്കിലും, ചൈനയുടെ കടുത്ത എതിർപ്പിനെ തുടർന്ന് ദിവസങ്ങൾക്കകം അത് പിൻവലിച്ചു. ഐക്യരാഷ്ട്രസഭയുടെ ഫോറങ്ങളിൽ പ്രസംഗിക്കാൻ ശ്രമിച്ചപ്പോഴും ചൈനീസ് സമ്മർദ്ദത്താൽ അദ്ദേഹം പുറത്താക്കപ്പെട്ടു.

എല്ലാറ്റിനുമുപരിയായി, അദ്ദേഹത്തിന്റെ കുടുംബവും കടുത്ത പീഢനങ്ങൾ നേരിട്ടു. 2018-ൽ, അദ്ദേഹത്തിന്റെ 78 വയസ്സുള്ള മാതാവ് ഒരു കോൺസെൻട്രേഷൻ ക്യാമ്പിൽ വെച്ചാണ് മരണപ്പെടുന്നത്. 2020-ൽ പിതാവ് അജ്ഞാത സാഹചര്യങ്ങളിൽ വിട  പറഞ്ഞു. കൂടാതെ, ഇളയ സഹോദരന് ജീവപര്യന്തം തടവും മൂത്ത സഹോദരന് ദീർഘകാല തടവും ലഭിച്ചു. "സ്വാതന്ത്ര്യത്തിന് വില കൊടുക്കണം, ഞാനും എന്റെ കുടുംബവും അത് നൽകുകയാണ്" എന്ന ഡോൽഖുൻ ഈസയുടെ വാക്കുകൾ ഈ വലിയ ത്യാഗത്തിന്റെ ആഴം വ്യക്തമാക്കുന്നു.

ഡോൽഖുൻ ഈസയുടെ ജീവിതം കേവലം ഒരു മനുഷ്യാവകാശ പ്രവർത്തകന്റെ കഥ മാത്രമല്ല; അത് ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും ശക്തമായ ഏകാധിപത്യ ഭരണകൂടത്തിനെതിരെ, വിദേശത്തു നിന്നുകൊണ്ട്, അടിച്ചമർത്തപ്പെട്ട ഒരു ജനതയുടെ സാംസ്കാരികവും മതപരവുമായ നിലനിൽപ്പിനുവേണ്ടി നടത്തുന്ന ധീരമായ പോരാട്ടമാണ്. തുടർച്ചയായ വേട്ടയാടലുകളും കുടുംബത്തിന് നേരിട്ട ദുരന്തങ്ങളും അദ്ദേഹത്തെ തളർത്തിയില്ല. ഐക്യരാഷ്ട്രസഭയിലെ ചൈനീസ് പ്രതിനിധികളുടെ നിരന്തരമായ തടസ്സപ്പെടുത്തലുകൾക്കിടയിലും അദ്ദേഹം ഉയ്ഗൂർ ജനതയുടെ ദുരിതങ്ങൾ ഇന്നും ലോകത്തിന് മുന്നിൽ തുറന്നുകാട്ടുകയാണ്.

തന്റെ പുതിയ പുസ്തകമായ 'ദി ചൈന ഫ്രീഡം ട്രാപ്പ്' (The China Freedom Trap) ലൂടെയും, WUC പ്രസിഡന്റ് എന്ന നിലയിലുള്ള പ്രവർത്തനങ്ങളിലൂടെയും അദ്ദേഹം മുന്നോട്ടുവെക്കുന്ന ചോദ്യം ലളിതമാണ്: ലോകം എപ്പോഴാണ് ഉയ്ഗൂർ ജനതയോട് നീതി കാണിക്കുക? ഡോൽഖുൻ ഈസയുടെ നിലയ്ക്കാത്ത ശബ്ദം, ഉയ്ഗൂർ ജനതയുടെ ഉയിർത്തെഴുന്നേൽപ്പിനായുള്ള പ്രത്യാശയുടെ പ്രതിധ്വനിയായി ലോകസമൂഹത്തിൽ മുഴങ്ങിക്കൊണ്ടേയിരിക്കും.

റഫറൻസുകൾ (References)
● Reuters, "Uyghur Activist Dolkun Isa's Mother Dies in Chinese Detention Camp", May 17, 2018
● Human Rights Watch (HRW), "China Blocks Activists, Harasses Experts in UN Human Rights Mechanisms", September 5, 2017
● Al Jazeera, "Dolkun Isa: The Man China Tried to Silence in South Korea and India", April 25, 2016
● World Uyghur Congress (WUC), "Dolkun Isa Elected as New WUC President", November 12, 2017
● The Diplomat, "What the Interpol Cancellation Means for Uyghur Activist Dolkun Isa", February 23, 2018
● Uyghur Tribunal, "Dolkun Isa: Full Statement on Persecution and WUC Formation", June 2021