Islamonweb

ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ രണ്ടാം പകുതി മുതൽ പാശ്ചാത്യ രാജ്യങ്ങളിൽ ശ്രദ്ധേയമായ സാമൂഹിക മാറ്റങ്ങൾക്ക് തുടക്കമായികൊണ്ടിരിക്കുകയാണ്. ആഗോളവൽക്കരണം, സാമ്പത്തിക പുരോഗതി, തൊഴിൽ രാഹിത്യം, രാഷ്ട്രീയ അസ്ഥിരത, അഭയാർത്ഥി പ്രവാഹം എന്നിവ യൂറോപ്പിലേക്കും വടക്കേ അമേരിക്കയിലേക്കും വ്യാപകമായ കുടിയേറ്റത്തിന് കാരണമായികൊണ്ടിരിക്കുകയാണ്. ഈ പ്രക്രിയയിലൂടെ മുസ്‍ലിം സമൂഹത്തിന്റെ സാനിധ്യം പാശ്ചാത്യ രാജ്യങ്ങളിൽ ഗണ്യമായി വർദ്ധിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഇന്ന് ഫ്രാൻസ്, ജർമനി, യുണൈറ്റഡ് കിംഗ്ഡം, നെതർലാൻഡ്‌സ്, ബെൽജിയം, സ്വീഡൻ, അമേരിക്ക, കാനഡ തുടങ്ങിയ രാജ്യങ്ങളിൽ മുസ്‍ലിം സമൂഹം സാമൂഹിക, സാമ്പത്തിക, വിദ്യാഭ്യാസ, രാഷ്ട്രീയ മേഖലകളിൽ സജീവ സാന്നിധ്യമാണ്.

ഇസ്‍ലാമിക വളർച്ചയുടെ കണക്കുകൾ

Pew Research Center-ന്റെ പഠനങ്ങൾ പ്രകാരം, 1990-ൽ യൂറോപ്പിലെ (തുർക്കി ഒഴികെ) മുസ്‍ലിം ജനസംഖ്യ ഏകദേശം 3 കോടിയായിരുന്നത്, 2010-ഓടെ 4.4 കോടിയായി വർധിച്ചു. 2025-ഓടെ ഇത് ഏകദേശം 4.6 കോടിയിലെത്തി. ഇത് യൂറോപ്പിന്റെ മൊത്തം ജനസംഖ്യയുടെ ഏകദേശം 6% വരും. ബ്രിട്ടൻ, ഫ്രാൻസ്, ജർമനി തുടങ്ങിയ രാജ്യങ്ങളിലാണ് ഏറ്റവും വലിയ മുസ്‍ലിം സമൂഹങ്ങൾ ഉള്ളത്. കുടിയേറ്റം പൂർണമായി നിലച്ചാൽ പോലും, പ്രായഘടനയിലെ വ്യത്യാസം കാരണം യൂറോപ്പിലെ മുസ്‍ലിം ജനസംഖ്യാ വിഹിതം 2050-ഓടെ ഏകദേശം 7-8% ആയി ഉയരുമെന്നാണ് കണക്കാക്കപ്പെടുന്നത്. ഉയർന്ന കുടിയേറ്റ സാഹചര്യത്തിൽ ചില രാജ്യങ്ങളിൽ ഇത് 15-20% വരെയാകാമെന്നും പഠനങ്ങൾ ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നു.

ചരിത്രപരമായ പശ്ചാത്തലം: ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിന് മുമ്പുള്ള ബന്ധങ്ങൾ

യൂറോപ്പും ഇസ്‍ലാമും തമ്മിലുള്ള ബന്ധം ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിലെ തൊഴിൽ കുടിയേറ്റത്തോടെ ആരംഭിച്ചതല്ല. എട്ടാം നൂറ്റാണ്ട് മുതൽ 1492 വരെ ഐബീരിയൻ ഉപദ്വീപിൽ നിലനിന്ന അൽഅന്ദലുസിലെ മുസ്‍ലിം ഭരണകൂടം, ബാൽക്കൻ പ്രദേശങ്ങളിൽ ഓട്ടോമൻ സാമ്രാജ്യം അഞ്ച് നൂറ്റാണ്ടിലേറെ നിലനിർത്തിയ ഭരണവും സാംസ്കാരിക സ്വാധീനവും, പതിനാലാം നൂറ്റാണ്ട് മുതൽ ലിത്വാനിയ-പോളണ്ട് പ്രദേശത്ത് സ്ഥിരതാമസമാക്കിയ ലിപ്ക താത്താർ സമൂഹങ്ങളും യൂറോപ്പില്‍ ഇസ്‍ലാമിക സാന്നിധ്യത്തിന് കാരണമായിട്ടുണ്ട്. കുരിശുയുദ്ധങ്ങൾ മുതൽ മെഡിറ്ററേനിയൻ വ്യാപാര ശൃംഖലകൾ വരെ, മുസ്‍ലിംകളും ക്രിസ്ത്യാനികളും ജൂതന്മാരും തമ്മിലുള്ള സഹകരണവും സംഘർഷവും നൂറ്റാണ്ടുകളായി യൂറോപ്യൻ ചരിത്രത്തിന്റെ ഭാഗമായിട്ടുള്ളതാണ്.

ഈ ചരിത്ര പശ്ചാത്തലം കാരണം, "ഇസ്‍ലാം" എന്ന സങ്കൽപത്തോട് യൂറോപ്യൻ പൊതുബോധത്തിനുള്ള മനോഭാവം സങ്കീർണവും പലപ്പോഴും വൈരുദ്ധ്യാത്മകവുമാണ്. തുർക്കിയുടെ യൂറോപ്യൻ യൂണിയൻ അംഗത്വ ചർച്ചകളിൽ പോലും ഈ ചരിത്രപരമായ വൈകാരിക അവശിഷ്ടങ്ങൾ ഇന്നും പ്രതിഫലിക്കുന്നതായി ചരിത്രകാരന്മാർ നിരീക്ഷിക്കുന്നു. ഇതിനാൽ, ബാൽക്കൻ, കോക്കസസ്, വോൾഗ മേഖലകളിൽ നൂറ്റാണ്ടുകൾ പഴക്കമുള്ള തദ്ദേശീയ മുസ്‍ലിം സമൂഹങ്ങൾ ഇന്നും നിലനിൽക്കുന്നു.

സാമൂഹികവും രാഷ്ട്രീയവുമായ പ്രതികരണങ്ങൾ: നയപരമായ വൈവിധ്യം

ജനസംഖ്യാ വളർച്ചയ്ക്ക് സമാന്തരമായി, ഓരോ രാജ്യവും അതിന്റേതായ ഭരണഘടനാപരവും ചരിത്രപരവുമായ പാരമ്പര്യമനുസരിച്ച് വ്യത്യസ്ത സംയോജന നയങ്ങൾ രൂപപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. ഫ്രാൻസിന്റെ laïcité തത്വം ശിരോവസ്ത്ര നിരോധനത്തിനും (2004) മുഖാവരണ നിരോധനത്തിനും (2010) കാരണമായി. ബ്രിട്ടൻ താരതമ്യേന ബഹുസ്വര മാതൃകയാണ് സ്വീകരിക്കുകയും മത-സാംസ്കാരിക സമൂഹങ്ങൾക്ക് കൂടുതൽ സ്ഥാപനപരമായ സ്വയംഭരണം അനുവദിക്കുന്ന നയങ്ങള്‍ സ്വീകരിക്കുകയും ചെയ്തു.

ചില പ്രത്യേക സംഭവങ്ങൾ ഈ ചർച്ചകളെ ദേശീയ ശ്രദ്ധയിലേക്ക് കൊണ്ടുവന്നു. 2004-ൽ നെതർലൻഡ്‌സിൽ ചലച്ചിത്രകാരൻ തിയോ വാൻ ഗോഗിന്റെ കൊലപാതകം സഹിഷ്ണുതയുടെ പരിധികളെക്കുറിച്ചുള്ള ദേശീയ സംവാദത്തിന് തിരികൊളുത്തി. 2005-ൽ ഡെന്മാർക്കിൽ പ്രവാചകനെക്കുറിച്ചുള്ള കാർട്ടൂൺ വിവാദം അഭിപ്രായ സ്വാതന്ത്ര്യവും മത വികാരങ്ങളും തമ്മിലുള്ള സംഘർഷമായി പരിണമിച്ചു. ബ്രിട്ടനിലും ഫ്രാൻസിലും ബെൽജിയത്തിലും ഉണ്ടായ "സ്വദേശ" (homegrown) തീവ്രവാദ ആക്രമണങ്ങൾ സുരക്ഷാ നയങ്ങളുടെയും സാമൂഹിക സംയോജന തന്ത്രങ്ങളുടെയും സമഗ്രമായ പുനഃപരിശോധനയ്ക്ക് ഇടയാക്കി.

ഈ പശ്ചാത്തലത്തിൽ പൊതു അഭിപ്രായം സ്ഥിരമായി രണ്ട് വിരുദ്ധ ധ്രുവങ്ങളിലായി ക്രമീകരിക്കപ്പെടുന്നതായി കാണാം. ഒരു വീക്ഷണം കുടിയേറ്റത്തെയും മത വൈവിധ്യത്തെയും തൊഴിൽ ശക്തിക്കും സാമ്പത്തിക ചലനാത്മകതയ്ക്കും സംഭാവന നൽകുന്ന ഘടകമായി കാണുന്നു. കുറഞ്ഞുവരുന്ന ജനനനിരക്കും ക്ഷയിക്കുന്ന യൂറോപ്യൻ സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥകൾക്ക് ചെറുപ്പക്കാരായ കുടിയേറ്റ ജനസംഖ്യ ഒരു സാമ്പത്തിക മുതൽക്കൂട്ടാണെന്ന് ഈ വീക്ഷണക്കാർ ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നു. മറ്റൊരു വീക്ഷണം സാംസ്കാരിക സ്വത്വത്തിന്റെ നിലനിൽപ്പ്, മതേതര മൂല്യങ്ങളും യാഥാസ്ഥിതിക മത ആചാരങ്ങളും തമ്മിലുള്ള സംഘർഷ സാധ്യതകള്‍, ചില നഗരപ്രാന്ത പ്രദേശങ്ങളിലെ സാമ്പത്തിക പിന്നോക്കാവസ്ഥയും സാമൂഹിക ഒറ്റപ്പെടലും എന്നിവയെക്കുറിച്ച് ആശങ്ക പ്രകടിപ്പിക്കുന്നു.

ഇവ്വിഷയകമായി പണ്ഡിതന്മാർക്കിടയിലും കാര്യമായ ഭിന്നാഭിപ്രായങ്ങളുണ്ട്. ഫ്രഞ്ച് മുസ്‍ലിം പണ്ഡിതനായ ഒലിവിയെ റോയ് വാദിക്കുന്നത്, യൂറോപ്പിലെ രണ്ടും മൂന്നും തലമുറ മുസ്‍ലിംകൾക്കിടയിൽ മതം അതിന്റെ പരമ്പരാഗത സാംസ്കാരിക-ദേശീയ വേരുകളിൽ നിന്ന് വേർപെട്ട് ഒരു "ഡീറ്റെറിട്ടോറിയലൈസ്ഡ്" വ്യക്തിഗത സ്വത്വമായി മാറുന്നു എന്നാണ്. ഇത് പരമ്പരാഗത സാമൂഹിക ഘടനകളിൽ നിന്ന് വേറിട്ട ഒരു ആഗോള മത സ്വത്വബോധത്തിന് വഴിവെക്കുന്നു. ബ്രിട്ടീഷ് സാമൂഹ്യശാസ്ത്രജ്ഞനായ താരിഖ് മൊദൂദ് ആകട്ടെ, ബഹുസ്വര സംയോജന നയങ്ങൾ മത ന്യൂനപക്ഷങ്ങളുടെ പൗരാവകാശങ്ങൾ ഉറപ്പാക്കാൻ അനിവാര്യമാണെന്നും, ഏകീകൃത ദേശീയ സ്വത്വത്തിന് നിർബന്ധിതമായി അനുരൂപപ്പെടുത്തുന്ന നയങ്ങൾ കൂടുതൽ സാമൂഹിക സംഘർഷത്തിന് കാരണമാകുമെന്നും വാദിക്കുന്നു.

ഉപസംഹാരം

പാശ്ചാത്യ രാജ്യങ്ങളിൽ ഇസ്‌ലാം വളരുന്നു എന്നത് ഒരു യാഥാർഥ്യമാണ്. എന്നാൽ അത് ഒറ്റ കാരണത്താൽ വിശദീകരിക്കാനാവില്ല. കുടിയേറ്റം, ജനസംഖ്യാപരമായ ഘടന, ചരിത്രപരമായ ബന്ധങ്ങൾ, ആഗോള രാഷ്ട്രീയ സംഭവവികാസങ്ങൾ എന്നിവയെല്ലാം ഈ വളർച്ചയെ സ്വാധീനിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഈ വിഷയത്തെ പഠിക്കുമ്പോൾ രാഷ്ട്രീയ പ്രചാരണങ്ങളെയോ സാമൂഹിക മാധ്യമങ്ങളിലെ അവകാശവാദങ്ങളെയോ മാത്രം ആശ്രയിക്കാതെ ജനസംഖ്യാപരമായ പഠനങ്ങളും അക്കാദമിക ഗവേഷണങ്ങളും അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള സമീപനമാണ് സ്വീകരിക്കേണ്ടത്. വസ്തുതകളെ ആസ്പദമാക്കിയുള്ള സംവാദം മാത്രമേ ബഹുസ്വര സമൂഹങ്ങളിൽ പരസ്പര ധാരണയും സാമൂഹിക ഐക്യവും ശക്തിപ്പെടുത്താൻ സഹായിക്കുകയുള്ളൂ. 

About the author:

ദാറുൽ ഹുദാ ഇസ്‌ലാമിക് യൂണിവേഴ്സിറ്റിയുടെ സഹസ്ഥാപനമായ, അൽഹിദായ ഇസ്‌ലാമിക് അക്കാദമിയിലെ ആറാം വർഷ വിദ്യാർത്ഥിയാണ് ലോഖകന്‍. ഇസ്‌ലാമിക പഠനവും മലയാള ഭാഷാ-സാഹിത്യവുമാണ് പ്രധാന താൽപര്യ മേഖലകള്‍.